Üretim & İmalat sektörü finansal oranlarıKârlılık, likidite, borçluluk ve nakit döngüsü için kıyas aralıkları
Son güncelleme: 21 Temmuz 2026 · Kaynak: TCMB Sektör Bilançoları — İmalat Sanayi
Üretim/imalat KOBİ'leri için işletme sermayesi yoğunluğu, nakit döngüsü, duran varlık verimliliği ve kapasite/çalışan verimliliği odaklı sektörel kalibrasyon.
İmalat sermaye yoğundur: hammadde + yarı mamul + mamul stoku ve vadeli alacak işletme sermayesini şişirir. Duran varlık (makine) verimliliği ve kapasite kullanımı kârlılığın belirleyicisidir.
Mizanınızı Excel, PDF veya e-Defter XML olarak yükleyin; oranlarınız hesaplanır ve bu sektörün aralıklarına göre işaretlenir. Hesaplamanın tamamı tarayıcınızda yapılır, mali verileriniz sunucumuza gönderilmez. Sağlık skoru ve temel oranlar ücretsiz Başlangıç paketinde; sektör aralıklarıyla kıyaslama KOBİ Pro'dadır ve örnek veriyle ücretsiz denenebilir.
Kıyas aralıkları
Aşağıdaki tablo üretim & imalat işletmeleri için genel kabul gören aralıkları gösterir. “Tipik değer” sektördeki olağan seviyeyi, okun yönü ise oranın hangi yönde güçlendiğini anlatır.
| Gösterge | Sektör aralığı | Tipik değer | Yön |
|---|---|---|---|
| Brüt Kâr MarjıÜretim maliyeti (hammadde+işçilik+genel üretim) sonrası kârlılık. | %18 – %35 | %25 | ↑ yüksek olması lehte |
| FAVÖK MarjıAmortisman ve finansman öncesi operasyonel kârlılık. Makine yoğun yapıda nakit üretme gücünü gösterir. | %8 – %25 | %15 | ↑ yüksek olması lehte |
| Nakit DöngüsüTahsilat + stok − tedarikçi vadesi. Uzadıkça işletme sermayesi ihtiyacı ve finansman yükü artar. | 45 – 150 gün | 90 gün | ↓ düşük olması lehte |
| Tahsilat Süresi (DSO)Vadeli satışların tahsil süresi. | 30 – 90 gün | 60 gün | ↓ düşük olması lehte |
| Stok Elde Tutma SüresiHammadde + yarı mamul + mamul stokunun devir süresi. Yüksekse nakit stokta kilitli. | 40 – 120 gün | 75 gün | ↓ düşük olması lehte |
| Cari OranDönen varlık / kısa vadeli yabancı kaynak. | 1,2× – 2× | 1,5× | ↑ yüksek olması lehte |
| Borç / ÖzkaynakToplam borç / özkaynak. Makine yatırımı borçla finanse edilirse yükselir; 2.5x üzeri kırılganlık. | 0,8× – 2,5× | 1,5× | ↓ düşük olması lehte |
| Faiz Karşılama OranıFVÖK / finansman gideri. 2 altı faiz yükünün kârı erittiğine işaret eder. | 2× – 5× | 3× | ↑ yüksek olması lehte |
| Duran Varlık Devir HızıYıllık satış / duran varlık. Makine/tesis yatırımından ne kadar ciro üretiyorsunuz? | 1× – 3,5× | 2× | ↑ yüksek olması lehte |
| İşletme Sermayesi YoğunluğuNet işletme sermayesinin yıllık ciroya oranı. Büyürken bu oran nakit ihtiyacınızı belirler. | %15 – %40 | %25 | ↓ düşük olması lehte |
| Kapasite KullanımıKurulu kapasitenin ne kadarını kullanıyorsunuz? Düşükse sabit maliyet absorpsiyonu zayıf, birim maliyet yüksek. | %70 – %90 | %78 | ↑ yüksek olması lehte |
Üretim & İmalat için özel göstergeler
Genel oranların yanında bu sektörün kendine özgü ölçüleri vardır. Uygulamada sektörünüzü seçip aşağıdaki ek bilgileri girerseniz bu göstergeler de hesaplanır.
İşgücü verimliliği göstergesi. Yıllıklaştırılmış ciro / çalışan.
Gereken ek bilgi: Çalışan Sayısı
Hangi seviyede dikkat edilmeli?
FinansPusulam'ın üretim & imalat işletmeleri için kurduğu erken uyarılar şu eşiklerde devreye girer. Eşiği aşmak tek başına sorun olduğu anlamına gelmez; nedenine bakmak için bir işarettir.
Eşik: Nakit Döngüsü: 150 gün üzeri.
Stok seviyelerini talebe göre kısın, tahsilatı hızlandırın, tedarikçi vadesini uzatın.
Eşik: İşletme Sermayesi Yoğunluğu: %40 üzeri.
Stok ve alacak devir hızını artırın; büyüme planını nakit projeksiyonuyla eşleştirin.
Eşik: Faiz Karşılama Oranı: 2× altı.
Kredi yapılandırma ve yatırım finansmanını uzun vadeye yayma seçeneklerini değerlendirin.
Eşik: Kapasite Kullanımı: %60 altı.
Fason üretim, yeni pazar veya ürün çeşitlendirmesiyle atıl kapasiteyi değerlendirin.
Bu sektörde finans yöneticisinin sorduğu sorular
- İşletme sermayesi büyümeyi boğuyor mu?
- Nakit döngüsü kısaltılabilir mi?
- Kapasite kullanımı yeterli mi?
- Makine yatırımı yeterli ciro üretiyor mu?
Sektörünüzü seçtiğinizde CFO ZekAi bu sektörün diliyle konuşur. Örneğin şunları sorabilirsiniz: “İşletme sermayesi ihtiyacım ne kadar?”, “Nakit döngümü nasıl kısaltırım?”, “Kapasitem yeterince dolu mu?”, “Makine yatırımım kendini amorti ediyor mu?”.
Kendi işletmenizi kıyaslayın
Bu aralıklar tek başına bir şey söylemez; asıl soru sizin oranlarınızın nerede durduğu ve neden orada durduğudur. FinansPusulam mizanınızdan oranları hesaplar, bu aralıklarla karşılaştırır, sapmanın hangi kalemden geldiğini gösterir ve öncelikli aksiyonları sıralar.
Mizanınızı Excel, PDF veya e-Defter XML olarak yükleyin; oranlarınız hesaplanır ve bu sektörün aralıklarına göre işaretlenir. Hesaplamanın tamamı tarayıcınızda yapılır, mali verileriniz sunucumuza gönderilmez. Sağlık skoru ve temel oranlar ücretsiz Başlangıç paketinde; sektör aralıklarıyla kıyaslama KOBİ Pro'dadır ve örnek veriyle ücretsiz denenebilir.
Sık sorulanlar
Üretim & İmalat sektöründe favök marjı ne kadar olmalı?
Türkiye'deki üretim & imalat KOBİ'leri için genel kabul gören aralık %8 – %25, tipik değer %15. Aralığın altı her zaman sorun demek değildir; fiyatlama, maliyet yapısı ve ölçek birlikte değerlendirilmelidir.
Üretim & İmalat işletmelerinde nakit döngüsü kaç gün olur?
Bu sektörde nakit döngüsü için genel aralık 45 – 150 gün, tipik değer 90 gün. Nakit döngüsü alacak tahsil süresi ile stok süresinin toplamından tedarikçi ödeme süresinin çıkarılmasıyla bulunur; kısaldıkça işletme sermayesi ihtiyacı azalır.
Üretim & İmalat sektöründe cari oran ve borç/özkaynak için tipik aralık nedir?
Cari oran için 1,2× – 2× (tipik 1,5×), borç/özkaynak için 0,8× – 2,5× (tipik 1,5×) aralığı kullanılır. Bankalar kredi değerlendirmesinde bu iki orana sıklıkla bakar.
Kendi oranlarımı bu aralıklarla nasıl kıyaslarım?
FinansPusulam uygulamasında sektörünüzü seçip mali müşavirinizden aldığınız mizanı yükleyin. Oranlarınız hesaplanır; KOBİ Pro'da bu sayfadaki aralıklara göre işaretlenir ve sapmanın hangi kalemden geldiği gösterilir. Hesaplama tarayıcınızda yapılır; mali verileriniz sunucuya gönderilmez.
Kaynak ve yöntem
- TCMB Sektör Bilançoları — İmalat Sanayi
- TCMB Sektör Bilançoları oran metodolojisi (ratios_tr)
- İmalat işletme sermayesi / devir hızı derlemesi
Paket sürümü 1.0.0 · yayın 2026-07-21. Gün bazlı göstergeler aylık veri üzerinden 30 gün varsayımıyla hesaplanır. Formüllerin tamamı Metodoloji sayfasındadır.
Diğer sektörler
Okumaya devam edin
Bu sayfadaki aralıklar Türkiye'deki KOBİ'ler için genel kabul gören bantlardır ve bilgilendirme amaçlıdır; bir işletme için hedef, norm ya da kredi kriteri değildir. Aynı sektörde iş modeli, ölçek, tahsilat koşulları ve büyüme aşaması farklı işletmelerin oranları doğal olarak ayrışır. Kendi oranlarınızı yorumlarken mali müşavirinizin görüşünü alın. FinansPusulam bu aralıkları uygulamadaki Sektörel Kıyaslama ile aynı kaynaktan yayımlar.