Şeffaflık

Metodoloji: Her Hesap Nasıl Yapılıyor?

FinansPusulam Ekibi · Teknik doküman · Son güncelleme: 22 Ekim 2026 · Başvuru kaynağı olarak tasarlandı; içindekilerden ilgili bölüme atlayın

Bir skorun karar aracı olabilmesi için nasıl hesaplandığını bilmeniz gerekir. Bu yüzden FinansPusulam'da kara kutu yoktur: sağlık skorunuzun her puanı, aşağıda katsayılarına kadar açıkladığımız kurallarla hesaplanır. Bu sayfa hem işletme sahipleri hem de rakamların arkasını görmek isteyen mali müşavirler için yazılmıştır.

Sağlık skoru: 100 puan, 4 bileşen

Skor, işletmenin dört hayati fonksiyonunu ölçen bileşenlerin toplamıdır. Ağırlıklar, KOBİ'lerde iflasa giden yolun tipik sırasını yansıtır: işletmeleri çoğunlukla zarar değil, nakitsizlik kapatır — bu yüzden en yüksek ağırlık nakit yeterliliğindedir.

Negatif özkaynak istisnası: Özkaynak sıfırın altına düştüğünde (TTK 376 kapsamındaki "borca batıklık" bölgesi) borçluluk bileşeni doğrudan 0 puan alır ve kârlılık bileşeni en fazla 8 puanla sınırlanır. Bu bilinçli bir tasarım kararıdır: hiçbir kâr rakamı, erimiş bir özkaynağın riskini maskelememelidir.

Eksik veri girildiğinde skor ne yapar?

Skorun dört bileşeni üç veri bloğundan beslenir: bilanço (likidite + borçluluk), gelir tablosu (kârlılık) ve nakit hareketleri (nakit yeterliliği). Bir bloğu girmediyseniz, ona bağlı bileşen skoru ne cezalandırır ne de sahte tam puanla şişirir — hesaba hiç katılmaz. Skor yalnızca ölçebildiği bileşenlerden hesaplanır ve 100'e yeniden ölçeklenir; böylece eksik veri skoru olduğundan iyi ya da kötü göstermez.

Örneğin yalnızca bilanço ve gelir tablosu girdiyseniz (nakit hareketleri yoksa), skor ölçülebilen 70 puan üzerinden 100'e ölçeklenir; nakit bileşeni "girilmiş ve mükemmel" gibi davranmaz. Bu durumda skorun yanında "⚠️ Nakit hareketleri girilmedi — skor eksik" rozeti çıkar ve tam olarak hangi bloğun eksik olduğunu belirtir.

📄 Bilanço + gelir tablosu nakit akışını içermez. Bu iki tablo size dönem sonu kasa bakiyesini verir, ama dönem içi tahsilat/ödeme akışlarını vermez — o bilgi ancak nakit akış tablosunda veya elle girişte bulunur. Bu yüzden yalnızca bu iki tabloyu aktardığınızda "Nakit Hareketleri" bölümü boş kalır; tam skor için bu alanı doldurmanız gerekir.

Skor bantları

Toplam puan dört yorum bandına ayrılır: 80–100 Güçlü (finansal yapı sağlam, odak büyüme ve verimlilikte olabilir), 65–79 İyi (genel görünüm sağlıklı, izlenmesi gereken noktalar var), 45–64 Dikkat (birden fazla gösterge güvenli bölgenin dışında, planlı iyileştirme gerekir), 0–44 Kritik (acil aksiyon gerektiren yapısal sorunlar mevcut).

Altman Z′ modeli

Skorun yanında, akademik literatürün en bilinen iflas öngörü modelini de raporluyoruz. Edward Altman'ın halka açık olmayan şirketler için geliştirdiği Z′ (Z-prime) varyantını kullanıyoruz — piyasa değeri yerine özkaynağın defter değeriyle çalıştığı için KOBİ bilançolarıyla birebir uyumludur:

Z′ = 0,717·X₁ + 0,847·X₂ + 3,107·X₃ + 0,420·X₄ + 0,998·X₅

Yorum eşikleri modelin orijinal kalibrasyonuna sadıktır: 2,90 üzeri güvenli bölge, 1,23–2,90 arası gri bölge (karışık sinyaller), 1,23 altı riskli bölge (modelin yüksek finansal sıkıntı olasılığı kümesi). Z′ tek başına bir kader tayini değil, dört boyutun (likidite, birikmiş kârlılık, faaliyet verimi, kaldıraç) bileşik bir fotoğrafıdır — bu yüzden uygulamada her zaman bileşenleriyle birlikte sunulur. Bilinen model sınırı: özkaynak negatifken (borca batıklık) satış devri yüksek işletmelerde Z′ güvenli ya da gri bölgede çıkabilir; bu durumda uygulama Z′'nin yanına "tek başına yanıltıcıdır" notunu ekler ve bilanço ile TTK 376 değerlendirmesinin esas alınmasını ister.

Alarm motoru: 38 kural, 3 önem seviyesi

Skor "ne durumdayım?" sorusuna, alarmlar "nereye bakmalıyım?" sorusuna yanıt verir. Her dönem verisi 38 kuralla taranır; tetiklenen her alarm üç önem seviyesinden biriyle işaretlenir ve yanında somut bir "önerilen aksiyon" taşır. Örnek kurallardan bazıları: özkaynağın ödenmiş sermayenin yarısının altına inmesi (TTK 376 bilgilendirmesi), nakit rezervinin 3 aylık yakım hızının altına düşmesi, satışların başabaş noktasının altında kalması, tahsilat süresinin (DSO) ödeme süresini (DPO) 15 günden fazla aşması — yani müşteriyi kendi cebinizden finanse etmeniz — ve brüt marjın iki dönem üst üste erimesi.

Kuralların tamamı. Aşağıdaki tablo, alarm motorunun her dönem uyguladığı kuralları eksiksiz listeler. Üç tür vardır: risk (önce bakılacaklar), fırsat ve bilgi; her alarm ayrıca 1–3 arası önem puanı taşır ve liste önce türe, sonra önem puanına göre sıralanır. "Önceki dönem" kurallarının çalışması için en az iki (bazılarında üç) dönem gerekir. Eşikler, sektörünüze göre değişen stok devri hariç, tüm işletmeler için aynıdır. Ücretsiz Başlangıç paketinde ilk 3 alarm, KOBİ Pro ve üstünde tamamı gösterilir.

AlarmTür · önemNe zaman tetiklenir?
Özkaynak negatif (TTK 376/3)risk · 3Bilanço girilmiş ve özkaynak < 0
Sermayenin üçte ikisi kaybedilmiş (TTK 376/2)risk · 3Özkaynak < ödenmiş sermaye ÷ 3
Sermayenin yarısından fazlası kaybedilmiş (TTK 376/1)risk · 3Özkaynak < ödenmiş sermaye ÷ 2
Kısa vadeli borçlar dönen varlıkları aşıyorrisk · 3Cari oran < 1,0
Cari oran sınırdabilgi · 21,0 ≤ cari oran < 1,3
Stoksuz likidite zayıfrisk · 2Asit-test < 0,8
Nakit tükenme riskirisk · 3Kasa, bu dönemin net nakit çıkış hızıyla 3 aydan az yetiyor
Nakit rezervi 6 ayın altındabilgi · 2Aynı ölçü 3–6 ay
Borçluluk yüksekrisk · 2Borç / özkaynak > 2,0
Faaliyet kârı faiz yükünü taşıyamıyorrisk · 3Faiz karşılama (FVÖK ÷ finansman gideri) < 1,5
Dönem zararırisk · 2Net kâr marjı < 0
Brüt kâr marjı 2 dönemdir eriyorrisk · 2Brüt marj art arda iki dönem 1 puandan fazla geriledi
Müşteriyi finanse ediyorsunuzrisk · 2Tahsilat süresi (DSO) > ödeme süresi (DPO) + 15 gün
Değişken giderler satışı aşıyorrisk · 3Katkı marjı ≤ 0
Başabaş noktasının altındasınızrisk · 3Satış < başabaş satış tutarı
Başabaş güvenilir hesaplanamıyorbilgi · 2Katkı marjı %5'in altında ya da başabaş satışın 3 katından uzak (bkz. başabaş)
Güvenlik marjı darbilgi · 2Güvenlik marjı < %15
Finansal sıkıntı sinyali (Altman Z′)risk · 3Z′ < 1,23
Z′ gri bölgedebilgi · 21,23 ≤ Z′ < 2,90
Borç, kâr üretme gücüne göre ağırrisk · 2Net finansal borç / yıllık FAVÖK > 4 (amortisman girilmişse)
İşletme sermayesi negatifrisk · 2Dönen varlıklar − kısa vadeli borçlar < 0
Stok çok uzun süre bekliyorbilgi · 2Stok günü > 90
Satışlar 2 dönemdir düşüyorrisk · 2Satış art arda iki dönem azaldı
Vergi/SGK borcu hızla artıyorbilgi · 2Ödenecek vergi + SGK, önceki döneme göre 1,5 katın üzerine çıktı
Bilanço dengesi tutmuyorbilgi · 1Aktif − pasif farkı, aktifin binde 5'inden büyük
Kasa mutabakatı uyuşmuyorbilgi · 1Nakit akışından türeyen dönem sonu kasa ile bilançodaki kasa arasındaki fark, kasanın %2'sinden büyük
Anomali: satışlarda ani düşüşrisk · 2Satış önceki döneme göre en az %20 düştü
Anomali: giderlerde ani artışrisk · 2SMM + faaliyet giderleri en az %25 arttı ve artış satış artışını 15 puandan fazla aştı
Anomali: nakit döngüsü uzadırisk · 2Nakit döngüsü önceki döneme göre en az 20 gün uzadı
Anomali: kasada hızlı erimerisk · 3Kasa + banka önceki döneme göre en az %40 azaldı
Stok optimizasyonu fırsatıfırsat · 1Stok devri, seçili sektör profilinin hedef devrinin altında
Atıl nakit değerlendirilebilirfırsat · 2Cari oran > 2,5, nakit akışı pozitif ve kasa tüm kısa vadeli borçlardan büyük
Büyüme için borçlanma alanı varfırsat · 2Borç / özkaynak < 0,5, kârlı ve ROE > %3
Güçlü satış ivmesifırsat · 2Satış art arda iki dönem %10'un üzerinde büyüdü
Güçlü büyüme yakalandıfırsat · 1Satış önceki döneme göre en az %25 arttı ve dönem kârlı
Brüt marj iyileşiyorfırsat · 1Brüt marj önceki döneme göre 2 puandan fazla arttı
Tedarikçi vadesi kullanılmıyorfırsat · 1DPO < 20 gün ve cari oran > 1,5
Sağlıklı kârlılık — yedek akçe zamanıfırsat · 1Net marj > %10 ve nakit akışı pozitif

Hiçbir kural tetiklenmezse "Kritik bir sinyal yok" bilgisi gösterilir. Her alarm, kendi metninde hangi rakamla tetiklendiğini ve önerilen ilk adımı yazar. Çek & alacak takibi ve Seyir Defteri'nin vade uyarıları bu tablodan ayrı, kendi ekranlarında çalışır (aşağıda).

Sektör kalibrasyonu

"İyi" görelidir: gıdada stok devri 18x normalken üretimde 5x sağlıklıdır; perakendede alacak neredeyse sıfırken inşaatta 75 gün olağandır. Bu yüzden 9 sektör profili (üretim, perakende, toptan, hizmet, inşaat, e-ticaret, gıda, teknoloji/yazılım ve genel) stok devri, tahsilat süresi ve brüt marj beklentilerini işinize göre kalibre eder; yorumlar ve sektörel kıyaslar bu profile göre üretilir.

Aralıkların kaynağı. Sektörel Kıyaslama ekranındaki ve ücretsiz Sektör Kıyasları sayfalarındaki aralıklar tek bir kaynaktan, sektör başına sürümlenen veri paketlerinden gelir. Paketler; TCMB Sektör Bilançoları (ilgili NACE kodları), kamu kurumlarının sektör raporları ve sektör operasyonel göstergeleri derlemesine dayanır; her paketin kaynakları sektör sayfasında ayrıca listelenir. Aralıklar "tipik bant" anlamındadır: hedef değil, kıyas için başlangıç noktasıdır. Uygulamadaki iyi / orta / zayıf etiketi, oranınızın bu bandın içinde, altında ya da belirgin altında olmasına göre verilir; yön orana göre değişir (marjda yüksek, borçlulukta düşük değer olumludur).

13 haftalık nakit tahmini

Nakit Akışı ekranındaki tahmin, seçili dönemin kasa + banka bakiyesinden başlar ve önümüzdeki 13 haftaya sabit bir haftalık giriş ile haftalık çıkış uygular: hafta sonu kasa = önceki hafta sonu + (haftalık giriş − haftalık çıkış). Başlangıç değerleri dönemin rakamlarından önerilir: haftalık giriş = aylık satış ÷ 4,3; haftalık çıkış = (SMM + pazarlama + yönetim + finansman gideri) ÷ 4,3. İki alan da düzenlenebilir ve girdiğiniz değer o dönem için saklanır. Kasanın ilk eksiye düştüğü hafta "sıkışma haftası" olarak gösterilir (yaklaşık gün = hafta × 7). Model mevsimselliği, tek seferlik ödemeleri ve vadeleri bilmez; bunları görmek için Seyir Defteri'nin vade takvimini kullanın — Seyir'e girilen kayıtlar İşletmem'deki "30 gün nakit" kutusunu ayrıca besler.

Senaryo simülatörü ve stres testi

Simülatör verilerinizi değiştirmez; seçili dönemin bir kopyası üzerinde çalışır ve sonucu mevcut değerlerle yan yana gösterir. Altı değişken vardır: satış (−%50…+%50), satılan malın maliyeti (−%30…+%30), kur şoku (TL değer kaybı, %0…%60), faiz gideri (−%50…+%100), alacaklar (tahsilat gecikmesi, −%50…+%50) ve kısa vadeli borçlar (−%50…+%50). Uygulanan dönüşümler:

Ardından skor, net kâr, FAVÖK ve marjı, faiz karşılama, cari oran, borç/özkaynak, Altman Z′ ve (güvenilir bölgedeyse) başabaş yeniden hesaplanır. Üç hazır senaryo: Kriz (satış −25, maliyet +10, kur +40, faiz +50, alacak +20, borç +10), Durgunluk (−10, +5, +15, +20, +10, 0) ve İyimser (+20, −5, 0, −10, −10, −5).

Kırılma noktaları her değişkeni tek başına 1'er puan artırarak tarar ve ilk eşik aşımını yazar: satışın ya da maliyetin dönemi zarara çevirdiği oran; kur şokunun zarara çevirdiği oran (yalnızca ithal girdi ya da döviz pozisyonu varsa); faiz karşılamayı 1,5×'in altına indiren faiz artışı; skoru 40'ın altına (Kritik) indiren birleşik şok (satış düşüşü + onun üçte biri kadar maliyet artışı) ve cari oranı 1,0'ın altına indiren borç artışı. Tarama tek değişkenlidir; şokların birlikte gelmesi daha erken kırılma yaratır.

Çek ve alacak takibi

Alınan ve verilen çek, senet ve vadeli alacaklar vade tarihine göre listelenir; her kayıt için bugüne kalan gün hesaplanır (geçmişse "gecikti", 7 gün içinde turuncu, 30 gün içinde mavi). Ekran dört uyarı üretir: gecikmiş tahsilat (vadesi geçmiş açık alacak/çek toplamı > 0), karşılıksız çek riski (7 gün içinde ödenecek çek/senet toplamı mevcut kasayı aşıyorsa), 30 günlük nakit açığı (kasa + 30 gün içindeki tahsilat − ödeme < 0) ve yoğunlaşma riski (açık alacakların %30'undan fazlası tek karşı taraftaysa). Aylık çubuklar her ayın tahsilat ve ödemesini ayrı gösterir. Kayıtlar yalnızca tarayıcınızda tutulur; bu ekran hukuki değerlendirme yapmaz, 5941 sayılı Çek Kanunu'na yalnızca riskin niteliğini anlatmak için değinir.

DuPont analizi

Özkaynak kârlılığı üç çarpana ayrılır: ROE = net kâr marjı × varlık devir hızı × finansal kaldıraç. Net kâr marjı = net kâr ÷ satış; varlık devir hızı = (aylık satış × 12) ÷ toplam varlık; finansal kaldıraç = toplam varlık ÷ özkaynak. Dönemler aylık girildiği için devir ve ROE yıllıklandırılmış gösterilir. Ekran, ROE'yi en çok hangi çarpanın aşağı çektiğini sade dille yazar (ör. devir 1'in altındaysa "varlıklar yeterince satışa dönüşmüyor"). Özkaynak sıfır ya da negatifse kaldıraç ve ROE hesaplanmaz.

Değer yaratımı: ROIC, WACC ve EVA

Muhasebe kârı bir şirketin değer ürettiğini kanıtlamaz. Kâr, sermayenin maliyetini karşıladıktan sonra bir şey kalıyorsa değer üretilmiş olur. Bu yüzden uygulama iki oranı karşılaştırır. ROIC (yatırılmış sermaye getirisi) = NOPAT ÷ yatırılmış sermaye; burada NOPAT, yıllıklandırılmış faaliyet kârının (FVÖK) efektif vergi oranıyla düzeltilmiş hâlidir, yatırılmış sermaye ise özkaynak + net finansal borçtur. Ancak bu taban, işletmede fiilen çalışmayan sermayeyi de içerir — kasada bekleyen fazla para, menkul kıymet portföyü, ortaklara verilen borç ya da henüz devreye girmemiş bir yatırım. Bunlar faaliyet getirisi üretmez ama paydada durur ve ROIC'i aşağı çeker. Bu yüzden uygulama, Faaliyette Kullanılan Sermaye adında isteğe bağlı bir düzeltme sunar: bu kalemleri girerseniz ROIC yalnızca işletmede çalışan sermaye üzerinden hesaplanır ve her iki değer (faaliyet sermayesi ve toplam sermaye) birlikte gösterilir. Varsayılan sıfırdır; siz girmedikçe hesap değişmez. Efektif vergi oranı gelir tablonuzdan alınır; makul aralığın (%0–45) dışında kalırsa %25 kurumlar vergisi varsayımına düşülür.

WACC (ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti) için beta veya CAPM kullanılmaz — bunlar halka açık şirketler için tasarlanmış yöntemlerdir ve KOBİ'de karşılığı yoktur. Bunun yerine build-up (kur-topla) yöntemi uygulanır: risksiz getirinin üzerine ölçek primi, likidite primi (hisse kolay satılamaz) ve iş riski primi eklenerek özkaynak maliyeti bulunur. Dördü de ekranda kaydırıcı olarak durur ve kullanıcı tarafından değiştirilebilir. Risksiz getirinin varsayılanı KOBİ Finans Radarı'ndaki güncel politika faizinden beslenir — Radar bu değeri her PPK kararından sonra güncellenen tek bir kaynaktan okuduğu için varsayım da güncel kalır (bkz. Radar göstergeleri); kaydırıcıyı bir kez oynattıysanız kendi değeriniz korunur. Diğer üç primin varsayılanları sırasıyla %5, %4 ve %3'tür. Borçlanma maliyeti ölçüme dayanır — yıllık finansman gideri ÷ finansal borç — ama ölçümün kendisi iki yerde yanılabilir. Birincisi: pay yıl boyunca ödenen faizdir, payda ise 31 Aralık fotoğrafı. Borcunu yıl içinde kapatan bir firmada oran gerçek dışı yükselir. Bu nedenle önceki dönem varsa ortalama bakiye kullanılır ve iki yöntem belirgin ayrışıyorsa bu ekranda belirtilir. İkincisi: uzun vadeli yükümlülüklerin bir kısmı faiz taşımaz (ortaklara borç, ertelenmiş gelir, kıdem karşılığı). Bunlar borç tabanına girerse oran yapay olarak düşer; ekranda bu kısmı ayırabileceğiniz bir alan vardır. Sonuç vergi kalkanıyla düzeltilir. İkisi özkaynak ve net finansal borç ağırlıklarıyla birleştirilir.

EVA (ekonomik katma değer) = (ROIC − WACC) × sermaye tabanı. Taban, ROIC'te kullanılanla aynıdır: faaliyet dışı kalem girmediyseniz yatırılmış sermayenin tamamı, girdiyseniz faaliyette kullanılan sermaye. Fark pozitifse şirket yatırılan her lirada değer üretir; negatifse kâr etse bile değer eritir. Bu bir tahmindir, ölçüm değildir — WACC'in kendisi varsayıma dayanır. Bu yüzden ekran tek bir sayı dayatmaz; sonucun varsayımlara ne kadar bağımlı olduğunu da gösterir (aşağıya bakınız). Özkaynak sıfır veya negatifse hesap yapılmaz; ROIC olağan dışı yüksek çıkarsa (%200 üzeri) bilanço eksikliği uyarısı verilir.

ROIC neyi ölçmez. Payındaki NOPAT faaliyet kârından türetildiği için ROIC yalnızca esas faaliyeti değerlendirir. İştirak kârı, kira geliri, kur farkı kazancı, arsa satışı gibi kalemler faaliyet kârının altında yer alır ve ROIC'e girmez. Bu kaynaklar ağır bastığında oran, şirketin gerçek durumunu eksik yansıtır: esas faaliyeti zarar eden ama iştiraklerinden yüksek kâr açıklayan bir şirkette ROIC negatif çıkar. Uygulama bunu tespit edip uyarır — faaliyet kârı negatifken net kâr pozitifse, ya da faaliyet dışı net gelir faaliyet kârının %80'ini aşıyorsa. Uyarının söylediği şudur: sonuç "şirket zarar ediyor" değil, "ana faaliyetiniz sermaye maliyetini karşılamıyor" anlamına gelir.

Ölçümün kendisi de kontrol edilir. Borçlanma maliyeti ölçülen bir değerdir, ama ölçüm her zaman doğru olmaz: KOBİ'de faiz gideri sık sık finansman gideri satırı yerine satış maliyetine ya da diğer giderlere yazılır. Bu durumda oran gerçek dışı düşük çıkar ve WACC olduğundan küçük görünür — yani tablo size gerçekte olduğundan iyimser gelir. Uygulama, finansal borcu olan bir firmada yıllık borçlanma maliyeti %5'in altında hesaplanırsa bunu şüpheli sayar, sayıyı kendiliğinden değiştirmez ve gerçek kredi faizinizi elle girmenizi ister. Benzer biçimde efektif vergi oranı %0–45 aralığına düşmediğinde %25 varsayımına geçildiği ekranda açıkça belirtilir; ROIC'in ölçülmüş değil varsayılmış bir vergi oranıyla hesaplandığını bilirsiniz.

Reel mi, nominal mi? — kıyasın en kritik varsayımı. Enflasyon düzeltmesi yapılmış bir tabloda (VUK'a göre 2023 ve 2024 hesap dönemleri; TMS 29 uygulayan şirketlerde sürmekte — VUK'a göre 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde düzeltme yapılmaz, VUK geçici 37) mükelleflerin bilançosunda varlıklar, stoklar ve özkaynak dönem sonu satın alma gücüne getirilir; gelir tablosu da düzeltilir ve net parasal pozisyon kazanç/kaybı ayrıca gösterilir. Böyle bir tablodan hesaplanan ROIC, nominal değil reel getiriye yakın bir orandır. Buna karşılık sermaye maliyetinin risksiz çıpası Radar'dan gelen nominal politika faizidir. Reel bir getiriyi nominal bir maliyetle kıyaslamak, hiçbir firma hatalı olmasa bile sistematik olarak negatif fark üretir — ölçek sorunu, firma sorunu değildir.

Uygulama bu yüzden Sermaye Maliyeti panelinde "Mali tablolarım enflasyon düzeltmesine tabi" seçeneğini sunar. Bilançodaki Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları satırı 2023–2024 düzeltmesinden kalmış olabilir; tek başına bu dönemin düzeltildiğini göstermez. İşaretlendiğinde risksiz getiri ve borçlanma maliyeti Fisher denklemiyle reele çevrilir: (1 + nominal) ÷ (1 + enflasyon) − 1. Borcun vergi kalkanı nominal faiz gideri üzerinden doğduğu için vergi sonrası borçlanma maliyeti önce nominal olarak bulunur, sonra reele çevrilir: (1 + kd × (1 − t)) ÷ (1 + enflasyon) − 1. Ölçek, likidite ve iş riski primlerine dokunulmaz; bunlar zaten reel risk primleridir. Enflasyon oranı varsayılan olarak Radar'daki güncel TÜFE'den gelir, elle değiştirilebilir. Panel her iki değeri birlikte gösterir (reel ve nominal karşılığı), böylece hangi zeminde okuduğunuz belirsiz kalmaz.

Bu bir yaklaşımdır, kesin bir dönüşüm değil: enflasyon düzeltmesi bilançoyu dönem sonu gücüne getirir ama gelir tablosunun her kalemi tam olarak reelleşmez. Varsayılan kapalıdır — tablonuz düzeltmeli değilken bu seçeneği açmak sonucu haksız yere iyimser gösterir. Şüphedeyseniz mali müşavirinize sorun.

Varsayımların içsel tutarlılığı. Özkaynak, borçtan daha risklidir: ortağın teminatı yoktur ve tasfiyede alacaklılardan sonra sıraya girer. Bu nedenle özkaynak maliyeti, aynı şirketin fiili borçlanma maliyetinin üzerinde olmalıdır. Kaydırıcılarla belirlediğiniz primler bu koşulu bozuyorsa — yani özkaynak maliyeti fiili kredi faizinizin altında kalıyorsa — panel bunu işaretler ve primleri gözden geçirmenizi önerir. Bu bir hata mesajı değildir; yüksek faiz ortamında varsayılan primlerin yetersiz kalabileceğini hatırlatan bir tutarlılık kontrolüdür.

Duyarlılık analizi: 2000 senaryo

Sermaye maliyeti bir tahmin olduğu için tek bir EVA rakamı yanıltıcı olabilir. Uygulama, her varsayımı makul bir aralıkta rastgele oynatarak sonucu 2000 kez yeniden hesaplar ve senaryoların kaçında değer üretildiğini gösterir. Kullanılan standart sapmalar: risksiz getiri ve borçlanma maliyeti için 8 puan, üç prim için 2'şer puan, kârlılık (FVÖK) için %12 oransal. Kullanıcı belirsizlik aralığını dar (×0,5), orta (×1) veya geniş (×1,75) olarak seçebilir. Değişkenler normal dağılımlı ve birbirinden bağımsız kabul edilir; gerçekte faiz ve kârlılık birlikte hareket edebilir — bu, yöntemin bilinen sınırıdır.

Analiz ayrıca hangi varsayımın sonucu en çok oynattığını sıralar. Rastgele sayı üreteci girdilerden türetilen sabit bir tohum kullanır: aynı verilerle her açılışta aynı sonuç gelir. Bu bilinçli bir tercihtir — her yenilemede değişen bir olasılık, güven vermez. Çıktı bir gelecek tahmini değil, mevcut sonucun varsayımlara ne kadar dayanıklı olduğunun ölçüsüdür.

Gider davranışı, başabaş ve fiyatlama

Mizan giderleri fonksiyonel ayırır (satılan malın maliyeti, pazarlama, yönetim); başabaş analizi ise davranışsal ayrım ister: satış arttığında bu gider de artıyor mu? İkisi aynı şey değildir. Üretimde satış maliyetinin bir kısmı sabittir (kira, vardiya ekibi), yönetim giderinin bir kısmı değişkendir (prim, komisyon). Bu yüzden uygulama beş gider kalemi için değişken oranını kullanıcıya bırakır; dört hazır ön ayar (klasik, ticaret, üretim, hizmet) başlangıç noktası sunar. Varsayılan "klasik" ayarda satış maliyeti ve pazarlama tamamen değişken, diğerleri tamamen sabit kabul edilir.

Katkı marjı oranı = 1 − (değişken gider ÷ satış). Başabaş satış tutarı = sabit gider ÷ katkı marjı oranı. Güvenlik marjı = (satış − başabaş) ÷ satış. Bu ayar değiştirildiğinde başabaş, katkı marjı ve güvenlik marjı tüm ekranlarda birlikte güncellenir — alarm motoru ve genel bakış kartları dâhil; iki ekranda iki farklı başabaş görünmez. Fiyatlama simülatörü ise şu denklemi kullanır: fiyat %z değişirse, aynı toplam katkıyı korumak için gereken hacim değişimi = −z ÷ (katkı marjı + z). Hesap, fiyat değişiminin birim değişken maliyeti etkilemediğini ve ürün karmasının sabit kaldığını varsayar; sonuç tek ürün değil şirket geneli ortalaması üzerindendir.

Başabaşın güvenilir olmadığı bölge. Katkı marjı inceldikçe başabaş formülü aşırı hassas hâle gelir: paydadaki oran küçüldükçe, katkı marjındaki tek puanlık bir değişim başabaş satışı katlar. Gerçek bir mali tabloda katkı marjı %1,2 çıktığında güvenlik marjı %−8.797 hesaplanır — matematiksel olarak doğru, karar için kullanılamaz bir sayıdır. Bu yüzden uygulama iki koşuldan biri sağlandığında rakam yerine açıklama gösterir: katkı marjı %5'in altındaysa ya da başabaş, satışın üç katından uzaktaysa. Başabaşın altında olduğunuz bilgisi bu durumda da açıkça söylenir — belirsiz olan, ne kadar altında olduğunuzdur. Aynı kural PDF raporunda, senaryo karşılaştırmasında ve ZekAi'ye giden özette de geçerlidir; hiçbir ekranda bu bölgede rakam verilmez.

Şirket değerleme modülü: üç yöntem

Uygulamadaki Şirket Değerleme ekranı, aylık girilen dönemi yıllığa çevirir (×12) ve üç yöntemle özkaynak değeri aralığı verir. Firma değerinden özkaynağa geçişte net borç = kısa vadeli banka kredileri + uzun vadeli borçlar − kasa düşülür.

Düzeltme yalnızca FAVÖK yöntemine uygulanır ve iki parçanın toplamıdır. Büyüme: önceki döneme göre satış artışı %15'in üzerindeyse +%15, %5–15 ise +%8, %0 ile −%10 arası −%8, −%10'un altında −%15. Finansal sağlık: skor 70 ve üstü +%10, 50–69 sıfır, 35–49 −%10, 35'in altı −%20. Genel aralığın alt ucu yöntemlerin en düşük alt değeri, üst ucu en yüksek üst değeri, ortası yöntem ortalarının ortalamasıdır. Çarpanlar KOBİ işlemleri için temkinli genel kabul aralıklarıdır; halka açık şirket çarpanları değildir. Sonuç bir müzakere başlangıç noktasıdır; SPK lisanslı değerleme raporu değildir ve yasal süreçlerde kullanılamaz.

Yatırım analizi: NPV, IRR ve geri ödeme

Başlangıç yatırımı ve yıllık nakit akışları girilir. NPV = −yatırım + Σ akışₜ ÷ (1 + iskonto)ᵗ. İskonto oranının başlangıç değeri Değer Yaratımı ekranında hesaplanan sermaye maliyetidir (WACC); o yoksa dönemin TCMB politika faizi kullanılır ve elle değiştirilebilir. IRR, NPV'yi sıfırlayan oran olarak ikiye bölme yöntemiyle (en fazla 300 adım) bulunur; mutlak değeri %500'ü aşan ya da tanımsız sonuçlar gösterilmez. Geri ödeme süresi, birikimli akışın sıfırı geçtiği yıl içinde doğrusal ara değerle hesaplanır. Karar satırı: NPV > 0 ve IRR > iskonto ise "yapılabilir", NPV ≤ 0 ise "yapılmamalı", arada kalanlar "eşikte". Mali tablolarınız enflasyon düzeltmeli (reel zemin) ise akışları da bugünkü fiyatlarla girmeniz istenir.

Bütçe ve gerçekleşen (İşletme paketi)

Her kalem için bütçe girilir; gerçekleşen, seçili dönemin tablosundan gelir. Sapma = gerçekleşen − bütçe, sapma % = sapma ÷ |bütçe|. Kalemin yönü dikkate alınır: satış ve kârda yukarı, maliyet ve giderde aşağı sapma olumludur. Olumsuz yönde %10'u aşan sapmalar "sapma var", %20'yi aşanlar "kritik" sayılır. Şube, mağaza ve KPI kırılımlı, dönem içi revize edilebilen bütçe için Hedef Pusulası kullanılır.

Banka Sunumu, Banka Gözüyle Gör ve Kredi Komitesi Provası

Banka Sunum Modu yeni bir hesap yapmaz; dönem satışları, net kâr, FAVÖK, toplam aktif, özkaynak, net çalışma sermayesi, net kâr marjı, cari oran, asit-test, borç/özkaynak, faiz karşılama, varlık devir hızı, sağlık skoru ve Altman Z′ bölgesini dönem trendiyle birlikte tek sayfalık, yazdırılabilir bir özete dizer. Hedef Pusulası kullanılıyorsa "bütçe disiplini" bölümü (hedef isabeti, yıl sonu tahmini, mizanla teyitli ay sayısı) eklenir. Aynı sekmedeki kredi kapasitesi ve katılım finansmanı panelleri aşağıda ayrıca anlatılır. Banka Gözüyle Gör ve Kredi Komitesi Provası CFO ZekAi ile çalışır: ekrandaki, formülle hesaplanmış göstergeler (firma adı olmadan) yapay zekâya verilir; model bir kredi analistinin soracağı soruları üretir ve Provada sizin yazdığınız cevapları güçlü / geliştirilmeli / zayıf olarak yorumlar. Bu iki özellik rakam üretmez, yalnızca yorumlar; yazdığınız cevap metinleri yalnızca değerlendirme için iletilir ve diğer ZekAi soruları ile aynı kurallarla işlenir (bkz. CFO ZekAi nasıl çalışır?). Cevaplarınıza firma adı ya da kişisel bilgi yazmamanızı öneririz. Bankanın kararını tahmin etmez.

Katılım bankası finansmanına hazırlık

Banka Sunumu sekmesindeki panel üç şeyi gösterir. Kullanım amacı: katılım bankaları finansmanı bir mal veya hizmet alımına bağlar (murabaha, finansal kiralama/icara); maaş, vergi gibi giderler ve faizli borcun kapatılması bu yapıya her zaman oturmaz, panel bunu genel olarak açıklar. Fatura kapasitesi: talep edilen tutar ÷ yıllık alım hacmi; mal alımında yıllık satılan malın maliyeti (aylık × 12), hizmet ve diğer amaçlarda buna faaliyet giderleri eklenir. Maliyet: eşit taksitli ödeme varsayımıyla aylık taksit; ilk 12 ayın kâr payı = 12 taksit − aynı dönemde ödenen anapara. Kâr payı dâhil karşılama = yıllık FAVÖK ÷ (yıllık mevcut finansman gideri + ilk yıl kâr payı); işaretler Kredi Kapasitesi panelindeki temkinli ve esnek eşiklerle aynıdır (2,5× ve 1,75×). Ürün koşulları ve uygunluk kararı bankaya göre değişir; panel taahhüt veya dinî görüş değildir.

Kredi kapasitesi: kısıt analizi

Uygulama bankanın vereceği limiti tahmin etmez — bunu yapabileceğini iddia eden her araç yanıltıcıdır, çünkü karar teminat yapısı, banka ilişkisi, sektör politikası, Findeks notu ve kefalet gibi uygulamanın göremeyeceği unsurlara bağlıdır. Bunun yerine, kredi değerlendirmesinde yaygın kullanılan üç kısıt kendi rakamlarınıza uygulanır: net borç ÷ FAVÖK, faiz karşılama (FVÖK ÷ faiz gideri) ve borç ÷ özkaynak. Her kısıt ayrı ayrı çözülür ve en düşüğü belirleyicidir — bankalar bu oranları birlikte değerlendirdiği için en zayıf halka sınırı çizer.

İki kriter setiyle bir aralık üretilir. Temkinli set: net borç/FAVÖK ≤ 3,0×, faiz karşılama ≥ 2,5×, borç/özkaynak ≤ 1,5×. Esnek set: sırasıyla 4,0×, 1,75× ve 2,0×. Faiz karşılama kısıtını anaparaya çevirmek için bir kredi faizi varsayımı gerekir; bu oran ekranda düzenlenebilir bir alandır ve kullanıcının varsayımıdır, bankanın teklifi değildir. Çıktı, hangi rasyonun sınırlayıcı olduğunu ve onu düzeltmenin kapasiteyi nasıl değiştireceğini gösterir. Özkaynak negatifse kapasite hesabı yapılmaz.

Büyümenin nakit maliyeti ve nakit kaldıraçları

Büyümek işletme sermayesi bağlar: ciro arttıkça alacak ve stok da artar. Uygulama önce yoğunluğu ölçer — işletme sermayesi ÷ yıllık ciro, yani her 1 TL cironun kaç kuruş sermaye bağladığı. Ardından kendi nakdiyle finanse edilebilecek büyüme tavanını çözer. Denge şudur: ek işletme sermayesi ihtiyacı (İS × g) ile aynı dönemde üretilecek nakit (FN × (1+g)) eşitlenir; buradan g* = FN ÷ (İS − FN) çıkar. Burada FN, net kâr + amortismandan oluşan yıllık faaliyet nakdidir. İşletme sermayesi faaliyet nakdinden küçükse büyüme nakitle sınırlı değildir; faaliyet nakdi negatifse tavan yoktur, çünkü her büyüme adımı dış finansman ister.

Nakit döngüsünün her günü paraya çevrilir: tahsilat süresindeki bir günlük kısalma günlük ciro kadar, stok süresindeki bir günlük kısalma ve tedarikçi vadesindeki bir günlük uzama ise günlük satış maliyeti kadar nakit serbest bırakır. Çözücü, kullanıcının belirlediği gün sayılarını (her kaldıraç için mevcut gününün en fazla %40'ı) toplam nakde çevirir ve hedefe ulaşılıp ulaşılamadığını gösterir. Bu tek seferlik bir serbestleşmedir, kalıcı kâr artışı değil; ayrıca tedarikçi vadesini uzatmanın ilişki ve fiyat maliyeti, tahsilatı hızlandırmanın iskonto maliyeti olabilir.

Kur şoku ve kırılma noktaları

Kur riski ekranı senaryo tablosunun yanı sıra tersini de sorar: beni eşiğe taşıyan kur şoku kaç puan? Açık pozisyonun TL büyüklüğü üzerinden üç kırılma noktası çözülür — yıllık kârı sıfırlayan, özkaynağı ödenmiş sermayenin yarısının altına indiren (TTK 376 ilk eşiği) ve özkaynağı sıfırlayan (borca batıklık) TL değer kaybı oranları. Açık pozisyon ayrıca yıllık FAVÖK'ün kaç katı olduğuyla ölçeklenir. TTK eşikleri burada ödenmiş sermaye esas alınarak hesaplanır; kanun metni "sermaye + kanuni yedek akçeler" toplamını esas aldığı için yedekleriniz varsa gerçek eşik biraz daha yukarıdadır. Ekran korunma ürünü önermez; yalnızca maruziyeti ölçer.

Enflasyon düzeltmesi ön bakışı

Reel kâr ekranındaki düzeltme bölümü yasal enflasyon düzeltmesinin (VUK mükerrer 298) yerini tutmaz; amacı büyüklük mertebesini görünür kılmaktır. Bilanço parasal ve parasal olmayan diye ayrılır; kasa, alacak ve diğer dönen varlıklar ile tüm borçlar parasal kabul edilir. Net parasal pozisyon negatifse (net borçlu) enflasyon gizli bir kazanç yaratır, çünkü borcun reel değeri erir; pozitifse reel kayıp doğar. Stok ve duran varlıklar, kullanıcının girdiği ortalama yaş üzerinden endekslenir. Yasal düzeltmede her kalem kendi edinim tarihinin endeks katsayısıyla ayrı ayrı çarpılır. VUK'a göre düzeltme 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde (geçici vergi dönemleri dâhil) yapılmadığından (VUK geçici 37) bu dönemlerde parasal kazanç vergi matrahını etkilemez; düzeltme yeniden başladığında matraha yansıyabilir. TMS 29 uygulayan şirketlerde ise finansal tablolarda raporlanır.

Banka göstergeleri ve personel maliyeti

Net borç / FAVÖK = (kısa vadeli banka kredileri + uzun vadeli borçlar − kasa ve banka) ÷ yıllıklandırılmış FAVÖK. Bankaların 3–4× eşiği net finansal borç için tanımlıdır; ticari borçlar, vergi/SGK borcu ve diğer kısa vadeli borçlar bu orana girmez (bunlar borç/özkaynak oranında toplam yükümlülük olarak yer alır). Negatif sonuç net nakit pozisyonudur. Kredi kapasitesi ve şirket değerlemesinde aynı net finansal borç kullanılır.

Personel maliyeti (2026): işveren SGK payı teşviksiz %21,75 (uzun vadeli sigorta %12 + genel sağlık %7,5 + kısa vadeli sigorta %2,25), imalat dışında 2 puan, imalatta 5 puan indirimli; işsizlik sigortası işveren payı %2. Primler prime esas kazanç üst sınırına (asgari brüt ücretin 7,5 katı) kadar hesaplanır. Net ücret bordro mantığıyla bulunur: işçi SGK ve işsizlik payı (%15), 2026 ücret tarifesine göre kümülatif matrahla gelir vergisi, binde 7,59 damga vergisi; asgari ücrete isabet eden gelir ve damga vergisi istisnası düşülür. Ücretin yıl boyu sabit olduğu varsayılır ve net/brüt 12 ayın ortalaması olarak gösterilir. Net ücret girildiğinde brüt, aynı hesap tersine çözülerek bulunur.

TTK 376 alarmları: özkaynak ödenmiş sermayenin yarısının altına inerse 376/1, üçte birinin altına inerse 376/2 uyarısı, negatifse borca batıklık şüphesi (376/3) uyarısı verilir. Uygulama kanuni yedek akçeleri ayrıca bilmediği için eşik ödenmiş sermaye üzerinden yaklaşık hesaplanır; kesin değerlendirme mali müşavirle yapılır.

Mizan içe aktarma: eşleme, denge ve kontroller

e-Defter/mizan XML'i, Excel ya da CSV mizan tarayıcınızda okunur ve tek bir eşleme motorundan geçer; dosya sunucuya gitmez. Her satırın hesap kodunun ilk üç hanesi Tekdüzen Hesap Planı'na (TDHP) göre bir alana yönlendirilir (ör. 100–108 → Kasa/Banka, 120–129 → Ticari Alacaklar, 320–329 → Ticari Borçlar). Üç kural sonucu belirler:

Denge kontrolü: Aktif ≟ Pasif + Dönem Sonucu. Dönem sonucu, gelir tablosu hesaplarından (6xx) hesaplanır. Fark, aktif toplamının binde 5'ini aşarsa denge tutmuyor sayılır. Kontrol uygulamayı engellemez; en sık nedenleri eşleşmeyen hesaplar ya da mizanın eksik alınmasıdır.

Mizan türü. Kapanış kayıtlarının yapılıp yapılmadığı, hangi hesapların dolu olduğundan anlaşılır:

Kapsama oranı = 1 − (eşleşmeyen hesapların mutlak tutarı ÷ tüm hesapların mutlak tutarı). Tutar bazındadır: yüz küçük hesabın eşleşmemesi, tek bir büyük hesabın eşleşmemesinden daha az önemlidir. Eşleşmeyen hesap varken oran %100 yazılmaz, en fazla %99,9 gösterilir.

Ters bakiye kontrolü. Her ana hesabın olağan bakiye yönü TDHP'ye göre denetlenir: 1 ve 2 ile başlayan hesaplar borç, 3, 4 ve 5 ile başlayanlar alacak bakiyeli olmalıdır; düzenleyici (−) hesaplarda bu yön terstir. Gelir hesapları (600–602, 640–649, 671, 679) alacak, maliyet ve gider hesapları (610–612, 620–632, 653–661, 680–689, 691) borç bakiyelidir; 690 ve 692 gibi iki yönlü hesaplar denetlenmez. Kontrol, alt kırılımlar toplandıktan sonra ana hesap düzeyinde yapılır ve 10 TL'nin altındaki yuvarlama farkları dikkate alınmaz. Bulgular iki seviyede gösterilir:

Dikkat çeken bakiyeler: kasa (100) toplam varlıkların %10'unu, ortaklardan alacaklar (131) %2'sini aşarsa ayrıca not düşülür. Bunlar hata değil, banka ve denetim incelemelerinde soru işareti yaratan kalemlerdir. Tüm kontroller bilgilendirme amaçlıdır, tutarları değiştirmez; kayıt düzeltmesi mali müşavirin işidir.

Oranların kaynağı: pay, payda ve hesap kırılımı

Bilanço ekranındaki her temel orana dokunulduğunda formülü, pay ve paydanın bileşenleri açılır:

Dönem mizandan içe aktarıldıysa, her bileşenin hangi hesap kodlarından ve hangi tutarlarla oluştuğu da gösterilir. Bu döküm içe aktarma anında o döneme kaydedilir ve yalnızca cihazınızda tutulur. Bir tutar içe aktarmadan sonra Veri Girişi'nde elle değiştirildiyse, ekran bunu ve mizandan gelen ilk tutarı ayrıca belirtir. Yeni bir dönem önceki dönemden kopyalanarak açıldığında hesap dökümü kopyalanmaz; böylece eski dönemin hesapları yeni döneme yanlışlıkla atfedilmez.

Beyaz Etiket rapor (İşletme ve Danışman Koltuğu)

Rapor yeni bir hesap yapmaz; uygulamadaki göstergeleri müşavirin ya da danışmanın kendi logosu, rengi ve imza alanıyla basar. Üç şablon vardır: Müşteri Özeti (1 sayfa), Yönetim Raporu (4 sayfa) ve Banka Hazırlık (4 sayfa). Rasyo tablosu dört grupta 18 orandan oluşur: Likidite (cari oran, asit-test ≥ 1,00, nakit oranı ≥ 0,20, net işletme sermayesi > 0), Finansal yapı (borç/özkaynak, özkaynak oranı ≥ %30, faiz karşılama ≥ 3, net borç/FAVÖK ≤ 3–4×), Devir hızları (DSO ≤ 45 gün, stokta kalma süresi, DPO, nakit döngüsü ≤ 45 gün, varlık devir hızı) ve Kârlılık (brüt marj, FAVÖK marjı, net marj, ROA ≥ %10, ROE ≥ %20). Sektör bandı olan oranlarda (cari oran, borç/özkaynak, stok süresi, varlık devri, brüt ve net marj) referans, Sektörel Kıyaslama ile aynı banttır; her satıra durum ve tek cümlelik yorum yazılır.

Rapor kotası: Danışman Koltuğu'nda koltuk başına ayda kaç farklı müşteri için rapor hazırlanabileceği kademeye göre sınırlıdır (10, 25 ya da 60). Kotayı saymak için sunucuya yalnızca aktivasyon kodu ve müşteri adının geri döndürülemez 12 haneli SHA-256 özeti gider; müşteri adı ve rakamlar gitmez. Aynı müşteri için ay içinde tekrar rapor serbesttir; ağ hatasında rapor engellenmez.

Çoklu Şirket: son veri ve son rapor

Müşavir ve danışman modundaki şirket listesi iki takip bilgisi gösterir. Son veri, şirketin tarihli dönemleri arasındaki en yeni aydır ve geçen ayla karşılaştırılır: geçen ayın verisi girilmişse güncel, değilse kaç ay geride olduğu yazılır (1–2 ay turuncu, 3 ay ve üzeri kırmızı). Tarihi olmayan dönemler ("Dönem 1" gibi) bu hesaba katılmaz. Son rapor, o şirket için Beyaz Etiket raporunun en son hazırlandığı (yazdırıldığı) tarihtir; uygulama raporun müşteriye ulaşıp ulaşmadığını bilemediği için "gönderildi" değil "hazırlandı" denir. Her iki bilgi de yalnızca cihazınızda tutulur. Şirketler arasında geçişte aktif şirketin verisi listeye kaydedilir, seçilen şirket aktife alınır; geçiş veri kaybettirmez.

"Bugün kimle ilgilenmeli?" sırası: Kayıtlı şirketler bir ilgi puanına göre sıralanır ve en acil beş şirket nedeniyle birlikte listelenir. Puan yeni bir hesap değildir; aynı ekrandaki göstergelerden toplanır: her risk işareti (Altman Z′ 1,23 altında, cari oran 1'in altında, dönem zararı, nakdin 3 aydan az yetmesi) 3 puan; verinin 3 ay ve üzeri geride olması 3, 1–2 ay geride olması 1 puan; sağlık skorunun önceki döneme göre 5 puan ya da daha fazla düşmesi 2 puan; bu ay rapor hazırlanmamış olması 1 puan; hiç veri girilmemiş olması 4 puan. Örnek şirket verisi sıraya girmez. Sıranın kısa bir özeti, Danışman Programı sayfasında gösterilmek üzere yalnızca bu cihazda saklanır.

Radar göstergeleri ve haftalık brifing

TÜFE: TCMB'nin yayımladığı tüketici fiyatları tablosundaki aylık değişimler kullanılır. Yıllık enflasyon, son 12 ardışık ayın aylık değişimlerinin bileşik çarpımıdır: (1+a₁)×(1+a₂)×…×(1+a₁₂) − 1. Bu yöntem açıklanan yıllık oranla iki ondalık hassasiyetinde örtüşür. Tablo 12 ardışık ay içermiyorsa kullanılmaz. Kaynağa ulaşılamazsa sitedeki yedek veri dosyası, o da yoksa sayfaya gömülü son değerler kullanılır.

Politika faizi ve PPK: Tek bir veri dosyasından okunur ve yalnızca bir Para Politikası Kurulu kararı faizi değiştirdiğinde güncellenir. Sonraki karar tarihi, TCMB'nin açıkladığı yıllık toplantı takviminden otomatik bulunur. Aynı değer Değer Yaratımı ekranındaki risksiz getiri varsayımını da besler; böylece iki ekranda iki farklı faiz görünmez. Reel faiz = (1 + politika faizi) ÷ (1 + yıllık TÜFE) − 1.

Vergi ve SGK takvimi: genel son günler gösterilir — muhtasar ve prim hizmet beyannamesi her ayın 26'sı, KDV beyannamesi 28'i, SGK prim ödemesi ay sonu; geçici vergi Mayıs, Ağustos ve Kasım'ın 17'si; yıllık gelir vergisi Mart, kurumlar vergisi Nisan sonu. Son gün hafta sonuna denk gelirse pazartesiye kaydırılır. Resmî tatil kaydırmaları ve özel uzatmalar hesaba katılmaz; kesin tarih için mali müşavirinize danışın.

Haftalık brifing e-postası bülten abonelerine her pazartesi 08:00'den sonra gönderilir ve herkese ortak bilgi içerir: o haftanın ve sonraki haftanın vergi/SGK son günleri, TCMB döviz satış kurları ve geçen haftaya göre değişimi, TÜFE, politika faizi, sonraki PPK tarihi ve haftanın önerisi. Dolar kuru bir haftada %2'den fazla oynarsa etkisini anlatan bir not eklenir. O haftaya düşen resmî veri açıklamaları da "veri gündemi" olarak eklenir. Brifing kullanıcıya ait finansal veri içermez; kişiselleştirme yalnızca abonelik kaydındaki ad ve abone tipine (işletme, müşavir, bireysel) göre yönlendirilen bağlantılardan ibarettir.

Veri ajandası: TÜİK'in enflasyon (TÜFE ve ÜFE), büyüme (GSYH), iş gücü, sanayi üretimi ve dış ticaret açıklamaları ile TCMB faiz kararlarının tarihleri gösterilir. TÜİK tarihleri kurumun yıllık Ulusal Veri Yayımlama Takvimi'nden, PPK tarihleri TCMB'nin toplantı takviminden alınır ve yukarıdaki faiz verisiyle aynı dosyada tutulur. Kurum bir tarihi değiştirirse kurumun açıkladığı tarih esastır. Ajanda bilgi amaçlıdır, açıklanacak değerler hakkında tahmin içermez.

Telefon bildirimleri (isteğe bağlı): Radar'daki "Bu cihaza bildirim gelsin" bölümünden açılır, varsayılan olarak kapalıdır. İki konu seçilebilir: pazartesi brifingi (08:00 sonrası; haftanın beyanname son günleri, veri gündemi ve dolar kuru) ve veri günleri (enflasyon, büyüme ve faiz kararı günlerinde 09:00 sonrası kısa hatırlatma). Bildirimler yukarıdaki brifingle aynı, herkese ortak bilgiden üretilir; e-posta, ad veya finansal veri istenmez. Aynı cihaza iki şey daha eklenebilir: Yatırımcı sayfasından bilanço takibi (takip ettiğiniz şirket KAP'ta finansal rapor yayımlayınca; Mercek paketinde ayrıca önemli KAP bildirimleri — e-postadaki takip listesiyle aynı sınıflandırma ve aynı paket sınırları) ve Seyir Defteri'nden vade hatırlatması (vadesine 1–3 gün kala bir kez, vade günü bir kez; yalnızca tarih, tür ve yön gönderilir, açıklama ve tutar gönderilmez). Bir cron turunda toplam en fazla 25 bildirim gider; önce KAP ve bilanço, sonra vadeler, en son brifing gönderilir. Sunucuda yalnızca bu cihazın tarayıcı bildirim adresi, şifreleme anahtarları ve seçtiğiniz konular tutulur. Kayıt, bu cihazda Radar sayfası son açıldıktan 180 gün sonra kendiliğinden silinir; bildirimleri kapattığınızda hemen silinir. Bildirim içeriği gönderilmeden önce cihazınıza özel anahtarla şifrelenir (Web Push standardı, RFC 8291), bu yüzden tarayıcının bildirim servisi içeriği okuyamaz.

Hesaplayıcılar: gerçek finansman maliyeti ve diğerleri

Gerçek finansman maliyeti: Her seçenek için önce, elinize ihtiyaç tutarı (N) geçecek şekilde brüt tutar bulunur. Vergi oranı (v) faize ya da iskontoya eklenir: efektif aylık oran rₑ = r × (1 + v). Eşit taksitli seçenekte (banka kredisi, leasing) peşin masraf oranı m ise anapara P = N ÷ (1 − m), taksit = P × rₑ ÷ (1 − (1 + rₑ)−n). Vadede tek ödemeli seçenekte (spot kredi, tedarikçi vadesi) P = N ÷ (1 − m) ve vadede ödenen = P × (1 + rₑ × n). İskontolu seçenekte (çek kırdırma, faktoring) iskonto baştan kesilir: yüz değer F = N ÷ (1 − rₑ × n − m), vadede F ödenir ya da alacak devredilir. Her seçeneğin nakit takvimi (bugün +N, sonra ödemeler) çıkarılır ve takvimi sıfırlayan aylık oran (iç verim oranı) ikiye bölme yöntemiyle bulunur. Yıllık efektif maliyet = (1 + aylık oran)12 − 1; sıralama bu orana göre yapılır. Leasingde ve vade farkında ayrıca faturalanan KDV, KDV mükellefi tarafından indirilebildiği için hesaba katılmaz. Faizin gider yazılmasından doğan vergi etkisi tüm seçeneklerde benzer olduğundan sıralamayı değiştirmez ve gösterilmez. Varsayılan oranlar örnektir; piyasa teklifi değildir.

Kredi ödeme planı: Taksit, faize KKDF ve BSMV eklenmiş efektif oranla (r × (1 + KKDF + BSMV)) eşit taksit formülünden bulunur. Her ay faiz = kalan anapara × r; KKDF ve BSMV faiz üzerinden; anapara payı = taksit − faiz − vergiler. Varsayılan vergi oranları (14 Ekim 2026): tüketici kredisi KKDF %15 + BSMV %15; ticari TL kredi KKDF %0 + BSMV %5; konut kredisi istisna. Yıllık efektif maliyet peşin masraf düşülmüş tutar ve taksitlerin iç verim oranından hesaplanır.

Net mevduat getirisi: Brüt faiz = tutar × yıllık oran × gün ÷ 365; stopaj brüt faiz üzerinden kesilir. Varsayılan stopaj vadeye göre seçilir: 183 güne kadar %17,5, 366 güne kadar %15, daha uzun vadede %10 (11444 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Resmî Gazete 20.06.2026; 31.12.2026'ya kadar geçerli). Bileşik net getiri = (1 + net faiz ÷ tutar)365 ÷ gün − 1; reel getiri = (1 + bileşik) ÷ (1 + girilen enflasyon) − 1.

KDV ve tevkifat: KDV dâhil tutardan matrah = tutar ÷ (1 + oran). Tevkif edilen KDV = hesaplanan KDV × tevkifat payı (ör. 9/10); bu tutarı alıcı beyan eder, satıcıya kalan KDV ödenir. Hangi hizmette hangi oranın uygulanacağı KDV Genel Uygulama Tebliği'ne göre kullanıcı tarafından seçilir.

Çek kırdırma ve vade farkı: İskonto = tutar × aylık oran × gün ÷ 30; vergi iskonto üzerinden; elinize geçen = tutar − iskonto − vergi − komisyon; yıllık efektif maliyet = (tutar ÷ elinize geçen)365 ÷ gün − 1. Vade farkı = tutar × aylık oran × gün ÷ 30. Döviz çevirici TCMB'nin günlük gösterge kurunu (döviz alış / satış) kullanır; bankaların uyguladığı kur farklıdır.

Banka Hazırlık Skoru (ücretsiz test): Sekiz soru vardır (görüşmeye kalan süre, cari oranın bilinmesi, faiz yükü ile FAVÖK ilişkisi, KKB kaydı, kredinin kullanım amacı, son 3 yılın satış trendi, teminat durumu, tabloların sunuma hazırlığı). Her cevap 0–10 puan alır; skor = toplam puan ÷ 80 × 100. 75 ve üstü yeşil, 50–74 turuncu, 50'nin altı kırmızı gösterilir. Düşük puan alan her cevap bir "zayıf nokta" olarak işaretlenir ve görüşme dosyasında yapılacak işe dönüşür. Test mali tablo istemez; cevaplar ve skor yalnızca tarayıcınızda saklanır.

Banka Görüşme Dosyası: Banka Hazırlık Skoru bittiğinde, verdiğiniz sekiz cevap, kapatılacak açıklar ve her biri için yapılacak iş tek sayfada toplanır. Bu tarayıcıda Uygulama'ya girilmiş bir dönem varsa son seçili dönemden dört oran Uygulama'daki tanımlarla hesaplanır: cari oran = dönen varlıklar ÷ kısa vadeli borçlar; faiz karşılama = esas faaliyet kârı ÷ finansman gideri; borç/özkaynak = toplam borç ÷ özkaynak; net kâr marjı = net kâr ÷ satış. Cari oran ya da faiz karşılama için olumlu cevap verilmiş ama kayıtlı oran sırasıyla 1'in ya da 2'nin altındaysa uyuşmazlık notu düşülür. Belge listesi genel uygulamayı yansıtır. Dosya tarayıcıda oluşturulur ve yazdırılır; sunucuya bir şey gönderilmez.

Hizmetler sayfasındaki kullanım sayıları: Son 30 günün toplamlarıdır. Hisse analizi, ücretli ya da ücretsiz bir kullanıcının o ay ilk kez analiz ettiği her hisse için bir kez sayılır (aynı hissenin tekrar analizi sayılmaz); ZekAi yanıtı, sunucunun günlük yapay zekâ çağrı sayacından gelir. Sunucuda yalnızca günlük toplam sayı tutulur; kim, hangi kod ya da hangi hisse tutulmaz. Sayılar saatte bir güncellenir, aşağı yuvarlanır ve belirli bir eşiğin altındaysa gösterilmez. Eş zamanlı isteklerde sayaç eksik sayabilir, fazla saymaz.

Ana sayfadaki "2 dakikada başla" testi: Altı cevaptan kurallarla güçlü yönler, dikkat noktaları ve en çok üç sonraki adım üretir; puan vermez ve mali tablo incelemez. Cevaplar tarayıcıdan çıkmaz; yalnızca testin açıldığı ve tamamlandığı, cevap içermeyen bir olay olarak sayılır (çerez izni verildiyse).

Finans direktörü yolculuğu: masa, ritim, defterler ve karne

Bu bölümdeki araçların hiçbiri yeni bir finansal hesap yapmaz; Uygulama'nın ve Yatırımcı sayfasının mevcut hesaplarını ve sizin girdiğiniz kayıtları bir araya getirir. Hepsi yalnızca tarayıcınızda çalışır ve kayıtları tarayıcınızda tutar.

Enflasyon ve faiz verisi (otomatik, döneme göre): Uygulama enflasyon ya da faiz oranını sizden istemez; seçili dönemin ayına ait resmî veriyi kullanır. TÜFE TÜİK'in aylık değişim tablosundan gelir (TCMB sayfası, olmazsa sitedeki tablo). Yıllık oran için TCMB'nin yayımladığı yıllık değer, yoksa 12 aylık değişimin zinciri kullanılır. İki dönem arası oran, önceki dönemin ayından sonraki aydan seçili dönemin ayına kadar aylık değişimlerin birikimidir; örneğin Mayıs → Haziran için Haziran'ın aylık değişimi. Politika faizi TCMB'nin 1 hafta vadeli repo karar geçmişinden gelir: seçili dönemin son günü itibarıyla geçerli karar kullanılır, Radar'da ayrıca son karar gösterilir. Dönemin ayının verisi henüz açıklanmadıysa ekran bunu söyler ve son açıklanan veriyle ya da sizin gireceğiniz oranla devam eder. Kendi maliyet enflasyonunuzu yazarsanız o kullanılır; "TÜFE ile otomatik" bağlantısı otomatik değere döndürür. Döviz kurları TCMB döviz satış kurudur; elle yazılmamışsa her açılışta güncellenir.

Direktör Masası (İşletmem): Dört kutu. Ay kapanışı son tarihli dönemi aşağıdaki ritim kuralına göre okur. 30 gün nakit, Seyir Defteri'ndeki önümüzdeki 30 günün ödemeleri ile tahsilatlarını ve Seyir'e girilen güncel nakdi toplar: nakit + tahsilat − ödeme ≥ 0 ise "karşılanıyor", değilse açık tutarı gösterir. Banka hazırlığı, Banka Hazırlık Skoru testinin bu tarayıcıda saklanan son sonucudur; 90 günden eskiyse yenilenmesi önerilir. Açık alarm, alarm motorundaki risk alarmlarının sayısıdır.

Aylık ritim: Bir ayın kayıtları, izleyen ayın beyanname dönemi bittikten sonra kapanmış kabul edilir. Bu yüzden bugün ayın 28'inden sonraysa geçen ayın, değilse ondan bir önceki ayın verisi beklenir; "eksik dönem" uyarısı da bu kurala göre çıkar. Müşavire hazır mesaj sizin uygulamanızdan gider. Takvim hatırlatması, her ayın 1'inde tekrarlayan tek bir .ics etkinliğidir. Okuma listesinin işaretleri ay bazında tutulur ve son 12 ay saklanır.

Karar Defteri: Kararı yazdığınız anda seçili dönemin değeri "başlangıç" olarak kaydedilir. Hedef ay = başlangıç dönemi + seçtiğiniz süre (1, 3, 6 ya da 12 ay). O aya ya da sonrasına ait ilk dönem eklendiğinde aynı ölçü o dönemden okunur. Sonuç şöyle belirlenir: hedef yönünde hedefe ulaştıysa hedefe ulaştı; hedefe ulaşmadan doğru yönde ilerlediyse doğru yönde, hedefin gerisinde; ters yöne gittiyse hedefin tersine gitti. Karşılaştırma bir ölçümdür; değişimin tek nedeninin karar olduğunu iddia etmez. Ücretsiz planda aynı anda bir açık karar tutulur.

Alarmdan eyleme: Hazır metinler alarmın başlığına göre seçilir (tahsilat, tedarikçi vadesi, bankaya açıklama, müşavire soru, fiyat güncelleme). Köşeli parantezli alanları siz doldurursunuz. Bankaya açıklama notuna yalnızca cari oran, borç/özkaynak ve faiz karşılama eklenir. Metinler hukuki ya da vergisel görüş içermez.

İlerleme kartı: En son tarihli dönem, 6 ay (ya da en yakın daha eski dönem) öncesiyle karşılaştırılır; aradaki süre 3 aydan kısaysa kart çıkmaz. Küçük oynamalar (skorda 2 puan, nakit döngüsünde 3 gün, marjda 0,5 puan, oranlarda 0,05) iyileşme ya da kötüleşme sayılmaz. Banka hazırlık skoru, testin ayda en fazla bir kayıt tutan geçmişinden gelir.

Bildirimden analize: Bilanço e-postası ve telefon bildirimi, bildirimin KAP numarasını taşır; kart KAP'taki bildirim sayfasını açar. Raporu siz indirip yüklersiniz; FinansPusulam KAP'tan dosya çekmez. Analiz bitince özet, analiz geçmişindeki bir önceki dönemle kıyas, Tez Defteri'nin bu bilançoyla yaptığı kontrol ve Beklenti Defteri sonucundan oluşur. Yüklenen dosyanın dönemi bildirimdekiyle uyuşmazsa uyarı verilir.

Yatırımcı Karnesi: Beklenti isabeti, sonuçlanan beklentilerde gerçekleşenden en fazla ±5 puan sapan kalemlerin oranıdır; yön doğruluğu, büyüme ya da küçülme işaretinin tutup tutmadığıdır. Tezi bozulan hisseler, son kontrolde ölçülen kriterlerden en az birinin tutmadığı tezlerdir; kontrol tarihinden sonraki satış ya da alış işlemleri sayılır. Portföy karşılaştırması, portföyünüzdeki her alış, satış ve temettü tutarının aynı tarihte TÜFE kadar büyüdüğü (ya da girdiğiniz yıllık net mevduat faiziyle bileşik büyüdüğü) varsayımıyla bugünkü değeri ve iç verim oranını hesaplar. Bu, aynı nakit akışlarıyla adil bir kıyastır; vergi, stopaj ve komisyon farkları hesaba katılmaz. Mevduat oranını siz girersiniz.

Yıl sonu özeti: Aralık ve Ocak'ta Yatırımcım'da gösterilir; yıl içinde Karne'den açılır. Gerçekleşen kâr/zarar ortalama maliyet yöntemiyle, yıl içindeki satışlardan hesaplanır. En iyi ve en zayıf pozisyon, pozisyonun kendi nakit akışlarının bugünkü fiyatla iç verim oranına göre seçilir (bir yıldan kısa pozisyonlarda dönem getirisi). Paylaşım kartı TL tutarı, adet ya da portföy büyüklüğü içermez.

Kota dolduğunda: Ekranda bu ay incelediğiniz şirketler, kendi analiz geçmişinizden listelenir. Bu bilgi sunucuya gönderilmez.

Şifreli paylaşım: Dönemleriniz tarayıcıda, belirlediğiniz parolayla şifrelenir: parola PBKDF2-SHA256 ile 310.000 turda rastgele bir tuzla anahtara dönüştürülür, veri AES-GCM 256 ile şifrelenir. Dosyanın şifresiz başlığında yalnızca biçim bilgisi ve oluşturma tarihi vardır; firma adı ya da rakam yoktur. Dosya sunucuya gönderilmez; alıcı kendi tarayıcısında aynı parolayla açar ve salt okunur görüntüler. Görüntüleme süresince alıcının kendi verisinin üzerine yazılmaz; Direktör Masası, Karar Defteri ve Seyir kayıtları kişisel olduğu için paylaşılan dosyada gösterilmez. Parola hiçbir yerde saklanmaz; unutulursa dosya açılamaz.

Kullanıcı yorumları: Yaklaşık 30 günlük kullanımdan sonra bir kez "önerme ihtimali" (0–10) sorulur; iki kez ertelenebilir, kapatılırsa bir daha sorulmaz. Yorumlar yalnızca ayrı onay kutusuyla açık rıza verildiyse ve incelendikten sonra, metni değiştirilmeden yayımlanır; ad soyadın yalnızca baş harfleri görünür. Rıza, gönderimde verilen kodla anında geri çekilebilir. Ayrıntı: KVKK aydınlatma metni.

Kaldığınız yerden devam ve yolculuk ölçümü: Son kullandığınız dört araç ve seçtiğiniz kullanıcı grubu yalnızca bu tarayıcıda tutulur; ana sayfadaki kartı bu kayıt besler. Kullanım hunisi (ilk analiz → ikinci dönem ya da ikinci analiz → ücretli paket), her adım bu tarayıcıda bir kez olmak üzere, yalnızca segment, adım ve gün aralığı taşıyan bir analitik olayla sayılır. Bu olay tutar, firma, hisse kodu ya da iletişim bilgisi içermez ve yalnızca çerez izni verdiyseniz gönderilir.

Sınırlar — dürüst olalım

Bu metodolojinin bilmeniz gereken sınırları var. Beyan verisiyle çalışır: girdiğiniz rakamlar hatalıysa skor da hatalıdır; kaynak her zaman mali müşavirinizin ürettiği tablolar olmalıdır. Dönem fotoğrafıdır: tek dönemlik skor bir an görüntüsüdür; asıl sinyal, dönemler arası eğilimdedir. Karar desteğidir, karar verici değildir: FinansPusulam bilgilendirme amaçlıdır ve hiçbir çıktısı SMMM/mali müşavir görüşünün yerine geçmez. Sektör-içi uçlar: profil kalibrasyonu tipik aralıkları yansıtır; alışılmadık iş modellerinde bazı göstergeleri müşavirinizle birlikte yorumlamanız gerekir.

Girişim Araçları Metodolojisi

Bu bölüm, Girişimler sayfasının araç kutusundaki değerleme, tur zinciri ve çıkış şelalesi hesaplarını anlatır. Üç araç da yalnızca tarayıcıda çalışır; girdiğiniz rakamlar sunucuya gönderilmez.

Erken aşama değerleme: dört yöntem, evreye göre ağırlık

Geliri ya da kârı olmayan bir girişimde FAVÖK veya ciro çarpanı anlamlı sonuç vermez: sıfırı hangi çarpanla çarparsanız çarpın sıfır kalır. Erken aşama yatırımcıları bu yüzden girişimi benzerlerine göre puanlayan yöntemler kullanır. Araç bu yöntemlerden dördünü birlikte çalıştırır. Hepsinin ortak girdisi referans pre-money değer (R)dir: aynı evre ve sektörde yakın zamanda yatırım almış benzer girişimlerin tipik değeri. R kullanıcı tarafından girilir; uygulama bir Türkiye girişim veri tabanı kullanmaz ve varsayılan bir R önermez. Sonuç R ile doğru orantılı olduğundan, R'nin nereden alındığı sonucun güvenilirliğini belirler.

  • Scorecard: Yedi faktör benzer girişimlere göre beş kademede puanlanır: çok zayıf 0,50 · zayıf 0,75 · benzerleri kadar 1,00 · güçlü 1,25 · çok güçlü 1,50. Faktör ağırlıkları: ekibin gücü %30, pazarın büyüklüğü %25, ürün ve teknoloji %15, rekabet ortamı %10, satış kanalı ve ortaklıklar %10, ek yatırım ihtiyacı %5, diğer %5. Değer = R × Σ(ağırlık × kademe katsayısı). Tüm faktörler "benzerleri kadar" ise değer R'ye eşittir.
  • Berkus: Beş başarı faktörüne (sağlam fikir, prototip/MVP, kalifiye ekip, stratejik ilişkiler, lansman ve ilk satışlar) her biri için en fazla R × 0,30 değer biçilir. Faktör yok / başlangıç / kısmen / büyük ölçüde / tam olarak işaretlenir ve bu tavanın %0, %25, %50, %75 veya %100'ü alınır. Değer = Σ (R × 0,30 × kademe). Beş faktör tam olduğunda değer R × 1,5'e ulaşır. Berkus gelir öncesi için tasarlanmıştır; Seri A evresinde ağırlığı sıfırdır.
  • Risk Faktörleri: On iki risk (yönetim, işin aşaması, siyasi/düzenleyici, üretim/tedarik, satış ve pazarlama, finansman bulma, rekabet, teknoloji, hukuki, uluslararası/kur, itibar, çıkış potansiyeli) −2 ile +2 arasında puanlanır. Her puan R'nin 1/8'i (%12,5) kadar değer ekler ya da düşürür. Değer = R × (1 + Σ puan ÷ 8); sonuç sıfırın altına inmez.
  • VC yöntemi: Yatırımcının çıkış yılında beklediği değerden geriye hesaplanır. Çıkış değeri = çıkış yılındaki yıllık ciro × ciro çarpanı. Post-money = çıkış değeri × (1 − sonraki turlarda beklenen sulanma) ÷ (1 + hedef yıllık getiri)yıl. Pre-money = post-money − bu turdaki yatırım. Hedef getiri girilmezse evreye göre varsayılır: fikir/pre-seed %60, seed %50, Seri A %40; sulanma girilmezse %30. Ciro veya çarpan girilmezse ya da pre-money sıfırın altında kalırsa VC yöntemi hesaba katılmaz.

Evre ağırlıkları. Yöntemler evreye göre şu oranlarla birleştirilir (Scorecard / Berkus / Risk Faktörleri / VC): fikir ve pre-seed %35 / %35 / %20 / %10; seed %35 / %10 / %25 / %30; Seri A %25 / %0 / %20 / %55. Hesaba katılamayan bir yöntemin ağırlığı, kalan yöntemlere oranları korunarak dağıtılır. Ağırlıklı değer = Σ (normalleştirilmiş ağırlık × yöntem değeri).

Değer bandı ve köprü. Muhafazakâr ve iyimser değerler ağırlıklı değerin ±%15'idir. Değer köprüsü grafiğinde her yöntem kendi değerinin ±%15'i kadar bir çubukla, ağırlıklı değer ise dikey bir çizgiyle gösterilir. Bu bant istatistiksel bir güven aralığı değil, puanlamadaki öznelliği hatırlatan sabit bir tahmin payıdır.

"Değeri en çok artıracak 3 adım". Her faktör için bir kademe iyileşmenin ağırlıklı değere katkısı hesaplanır: Scorecard'da R × faktör ağırlığı × 0,25 × yöntem ağırlığı; Berkus'ta R × 0,30 × 0,25 × yöntem ağırlığı; Risk Faktörleri'nde R ÷ 8 × yöntem ağırlığı. Katkısı en yüksek üç adım listelenir. Risk faktörlerinin katkısı birbirine eşit olduğundan tek satırda toplanır; satırda en düşük puanlı üç risk adıyla gösterilir.

Sınırlar: Puanlar kurucunun kendi değerlendirmesidir; araç bunları doğrulamaz. Sonuç bir müzakere referansıdır; SPK lisanslı değerleme raporu ya da yatırım tavsiyesi değildir. Geliri ve kârı düzenli olan şirketlerde uygulamadaki Şirket Değerleme modülünün çarpan ve varlık bazlı yöntemleri daha sağlam bir referanstır.

Tur zinciri: çok turlu sulanma

Başlangıçta kurucu payı (K), opsiyon havuzu (H) ve kalan pay olarak önceki yatırımcılar (Y = 1 − K − H) alınır. Her tur sırayla işlenir:

  • Yeni yatırımcının payı s = yatırım ÷ (pre-money + yatırım).
  • Tur sonrası hedef havuz (h) girildiyse havuz, piyasadaki yaygın uygulamaya göre yatırımdan önce mevcut ortakların payından ayrılır. Gereken ön havuz h′ = h ÷ (1 − s). h′ mevcut havuzdan büyükse kurucu ve önceki yatırımcı payları (1 − h′) ÷ (1 − H) ile küçültülür ve havuz h′ olur. Böylece yeni yatırımcı havuz tamamlamasından etkilenmez.
  • Ardından tüm mevcut paylar (1 − s) ile çarpılır ve s yatırımcılara eklenir.

Her turdan sonra kurucu payı ve bu payın post-money üzerinden değeri gösterilir. Kurucuların toplam payı ilk kez %50'nin altına indiği tur uyarıyla işaretlenir. Hesap tüm turların aynı pay sınıfında olduğunu varsayar; imtiyazlı paylar, sulanma koruması (anti-dilution) ve SAFE dönüşümleri bu araçta değil, ilgili araçlarda ele alınır.

Çıkış şelalesi: tasfiye tercihi

Şirket satıldığında ya da tasfiye edildiğinde, tercihli pay sahibi yatırımcılar adi pay sahiplerinden önce ödenir. Her yatırımcı için yatırım tutarı, tam sulandırılmış payı, tercih çarpanı (1x, 1,5x, 2x) ve tercih türü girilir. Tercih tutarı = yatırım × çarpan. Dağıtım iki aşamada yapılır:

  • Tercih aşaması: Paya çevirmemiş tüm yatırımcılara tercih tutarları ödenir. "Eşit sıra" (pari passu) seçiliyse çıkış değeri yetmediğinde tercih tutarlarıyla orantılı paylaştırılır. "Son tur önce" (stacked) seçiliyse en son satırdaki yatırımcı önce ödenir.
  • Katılım aşaması: Kalan tutar; adi paylar, paya çeviren yatırımcılar ve katılımlı yatırımcılar arasında paylarıyla orantılı bölünür. Tavanlı katılımlı yatırımcının toplam alacağı yatırımının 2 ya da 3 katını aşamaz; aşan kısım diğer katılımcılara dağıtılır.

Paya çevirme kararı. Katılımsız ve tavanlı yatırımcılar, paya çevirmenin kendilerine daha fazla ödeme sağlayıp sağlamadığına göre karar verir. Araç her yatırımcı için iki durumu karşılaştırır ve kararlar değişmeyene kadar (en fazla 20 tur) tekrarlar. Katılımlı yatırımcı tercih tutarını zaten aldığı için paya çevirmez.

Kurucuların eline geçen tutar = adi paylara düşen tutar × (kurucu payı ÷ adi pay toplamı). Sonuç, girilen çıkış değerinin 0,25, 0,5, 1, 2 ve 4 katı için tablolanır. "Tercih haklarının kurucuya maliyeti", kurucu payı × çıkış değeri ile gerçekte eline geçen tutar arasındaki farktır. "Kurucuya para kalmaya başladığı çıkış değeri" ikili arama ile bulunur. Sınırlar: Birikimli kâr payı, ara turlarda farklı hisse fiyatları, sözleşmeye özgü istisnalar ve vergiler modele dâhil değildir. Sonuç hukuki görüş değildir; term sheet imzalanmadan önce avukatınızla teyit edin.

Yatırımcı Araçları Metodolojisi

Mali tablo Excel'i nasıl okunur?

Yatırımcı sayfası, standart mali tablo Excel dosyalarını (Bilanço + Gelir Tablosu + Nakit Akış sayfaları) doğrudan okur. Gelir tablosu ve nakit akış için yıllıklandırılmış (son 12 ay) sayfa varsa o tercih edilir; yoksa dönemsel sayfaya düşülür. Dönem sütununu siz seçersiniz, önceki dönem otomatik olarak bir yıl öncesi alınır. Satır eşlemesi tam ad, baştan eşleşme ve içerik eşleşmesi olmak üzere üç modda yapılır; hangi modun kullanıldığı kaleme göre belirlenir. Örneğin dönem kârı yalnızca gelir tablosu sayfasında ve tam ad ile aranır — böylece bilançodaki "Dönem Karı Vergi Yükümlülüğü" satırına yanlışlıkla eşleşmez. Aynı şekilde finansal giderler baştan eşleşme ile aranır ki "Finansman Geliri (Gideri) Öncesi Faaliyet Kârı" gibi ara toplam satırları kaleme karışmasın. Finansal borç toplanırken bilanço bölümü izlenir: aynı adı taşıyan "Finansal Borçlar" satırı kısa vadeli ve uzun vadeli bölümlerde ayrı ayrı sayılır.

İşaret anomalisi kontrolü. Bazı mali tablo dosyalarında finansal gelir ve gider satırlarının işaretleri ters basılır: gelir negatif, gider pozitif görünür. Bu hâlde finansman yükü olduğundan çok küçük okunur ve faiz karşılama oranı gerçekçi olmayan biçimde yüksek çıkar — sahada test edilen bir dosyada oran 43,5× görünürken gerçeği 3,9× idi. Okuyucu, gider pozitif ve gelir negatif ve gelirin mutlak değeri daha büyükse bu durumu tespit eder, finansman yükü olarak büyük olan kalemi alır ve ekranda uyarı gösterir. Düzeltme sessizce yapılmaz; oranı dosyanın aslıyla doğrulamanız istenir. Kalem bulunamadığında ilgili gösterge hesaplanmaz ve eksik kalemler listelenir — boş değer sıfır sayılmaz.

Altman Z-Score — Halka Açık Şirket Modeli

Yatırımcı sayfasında, uygulamadaki özel şirket (Z′) varyantından farklı olarak Altman'ın (1968) halka açık şirketler için tanımladığı orijinal katsayılar kullanılır:

Z = 1,2·X₁ + 1,4·X₂ + 3,3·X₃ + 0,6·X₄ + 1,0·X₅

  • X₁ = İşletme Sermayesi / Toplam Varlıklar
  • X₂ = Birikmiş Kârlar (Geçmiş Yıllar Kârları + Net Dönem Kârı) / Toplam Varlıklar
  • X₃ = Esas Faaliyet Kârı (FVÖK yaklaşığı) / Toplam Varlıklar
  • X₄ = Piyasa Değeri / Toplam Yükümlülükler
  • X₅ = Hasılat / Toplam Varlıklar

Ara dönem (3, 6, 9 aylık) KAP tablolarında gelir tablosu kümülatiftir; X₃ ve X₅'teki kâr ve hasılat ile F/K, FD/FAVÖK ve FD/Satışlar çarpanlarındaki akış kalemleri 12 aya yıllıklandırılır. Bilanço kalemleri (varlık, yükümlülük, özkaynak) yıllıklandırılmaz. Excel verisi zaten son 12 ay bazında olduğundan ayrıca çarpılmaz.

Bölgeler: Z < 1,81 riskli · 1,81–2,99 gri · Z > 2,99 güvenli. Skor akademik literatürde tanımlı bir göstergedir; tek başına yatırım kararına dayanak oluşturmaz.

Piotroski F-Score (0–9)

Dokuz ikili kriterin toplamıdır; her sağlanan kriter 1 puandır. Kârlılık: (1) ROA > 0, (2) işletme nakit akışı > 0, (3) ROA artışı, (4) nakit akışı > net kâr. Kaldıraç/likidite: (5) uzun vadeli yükümlülük oranında artış olmaması (oran azalmış ya da aynı kalmış; iki yıl da borçsuz şirket puan alır), (6) cari oranda artış, (7) yeni pay ihracı yok. Verimlilik: (8) brüt marj artışı, (9) varlık devir hızı artışı. Veri bulunamayan kriter puanlanmaz ve ayrıca raporlanır.

Kırmızı Bayrak Taraması

Alacak/stok büyümesinin hasılatı belirgin aşması, kâr-nakit ayrışması, faaliyet dışı kâr, özkaynak azalışı, negatif işletme sermayesi ve TMS 29 kaynaklı net parasal pozisyon kazancının kârı domine etmesi gibi durumları hüküm vermeden "incelemeye değer nokta" olarak işaretler. Borç servisi için iki kontrol daha vardır: esas faaliyet kârı finansman giderlerini karşılamıyorsa (esas faaliyet zararı olan şirketlerde de) ve nakit, kısa vadeli finansal borcun %5'inden azını karşılıyorsa (likidite göstergesi) işaret üretilir.

Beneish M-Score (5 Değişkenli Varyant)

Beneish'in (1999) kâr manipülasyonu olasılık modelinin, kamuya açık TFRS verisiyle hesaplanabilen beş değişkenli varyantı kullanılır:

M = −6,065 + 0,823·DSRI + 0,906·GMI + 0,593·AQI + 0,717·SGI + 0,107·DEPI

  • DSRI = (Ticari Alacak/Hasılat)ₜ ÷ (Ticari Alacak/Hasılat)ₜ₋₁
  • GMI = Brüt Marjₜ₋₁ ÷ Brüt Marjₜ
  • AQI = (1 − (Dönen Varlık + Maddi Duran Varlık)/Toplam Varlık)ₜ ÷ aynı oranₜ₋₁
  • SGI = Hasılatₜ ÷ Hasılatₜ₋₁
  • DEPI = Amortisman Oranıₜ₋₁ ÷ Amortisman Oranıₜ (oran = amortisman/(amortisman+maddi duran varlık))

Literatür eşikleri: M > −1,78 dikkat çekici · −2,22 ile −1,78 arası gri aralık. Veri bulunamayan bileşen nötr değer (1,000) ile ikame edilir ve raporda belirtilir. Skor istatistiksel bir tarama göstergesidir; manipülasyon kanıtı veya hükmü değildir.

Erken Uyarı Endeksi (FinansPusulam Bileşik Göstergesi)

Sayfadaki erken uyarı katmanlarını tek bir 0–100 göstergede birleştirir. Ağırlıklar: Altman Z %30, Piotroski F %25, Kırmızı Bayrak Taraması %20, Kâr Kalitesi %15, Beneish M %10. Alt skorlar: Z doğrusal ölçekle (1,0–4,0 aralığı 0–100'e), F puan/ölçülen kriter oranıyla, bayrak taraması bayrak başına 12,5 puan düşülerek, kâr kalitesi İNA/net kâr basamakları ve Sloan tahakkuk düzeltmesiyle, Beneish literatür eşiklerine göre puanlanır. Hesaplanamayan bileşen dışarıda bırakılır ve ağırlığı kalan bileşenlere oransal dağıtılır; en az üç bileşen gereklidir. Bölgeler: 0–40 yoğun inceleme · 40–70 dikkatli inceleme · 70–100 tanımlı kontrollerde güçlü görünüm. Endeks bir inceleme önceliği göstergesidir; tek başına yatırım kararına dayanak oluşturmaz.

Endeks ağırlıklı olarak muhasebe ve kâr kalitesini ölçer; kısa vadeli likiditeyi ölçmez. Bu yüzden likidite sıkışması işareti bayrak taramasında görünür ama endeks hesabında sayılmaz; likidite, endeks kartının altında ayrı bir satırda gösterilir.

Likidite göstergesi: nakit ÷ kısa vadeli finansal borç

Şirketin elindeki nakdin, bir yıl içinde ödenmesi gereken finansal borcu ne ölçüde karşıladığını gösterir. Yalnızca KAP finansal raporu yüklendiğinde hesaplanır; finansal durum tablosundan üç kalem kullanılır:

Oran = Nakit ve Nakit Benzerleri ÷ (Kısa Vadeli Borçlanmalar + Uzun Vadeli Borçlanmaların Kısa Vadeli Kısımları)

  • %5'in altı — sıkışık: Kırmızı Bayrak Taraması'nda "Likidite sıkışması" işareti üretilir.
  • %5–10 — dar: yalnızca likidite satırında gösterilir, işaret üretilmez.
  • %10 ve üzeri — olağan. Kısa vadeli finansal borç yoksa satır bunu belirtir.

Satır ayrıca kısa vadeli finansal borcun önceki bilanço tarihine göre kaç katına çıktığını ya da indiğini yazar. Ara dönem raporlarında önceki bilanço tarihi bir önceki yıl sonudur; yıllık raporda bir yıl öncesidir. TMS 29 uygulayan raporlarda önceki sütun dönem sonu satın alma gücüne göre düzeltildiği için bu değişim reel değişimdir. Bu bilgi işaret koşuluna dâhil değildir.

Ticari borçlar, kiralama yükümlülükleri, kullanılmamış kredi limitleri ve dönem sonrasındaki yeniden finansman oranda yer almaz; bunlar için dipnotlara bakılmalıdır. Eşikler, konkordato başvurusu yapmış ve yapmamış BİST şirketlerinin olaydan önce yayımlanmış KAP raporları üzerinde denenerek belirlendi; örneklem küçüktür ve eşikler yeni verilerle gözden geçirilecektir. Gösterge bir ölçümdür; iflas, konkordato ya da temerrüt olasılığı tahmini değildir.

Rasyo Panosu — Kategori Oranları ve Eşikler

Analiz hesaplandığında oranlar beş kategoride toplanır: Kârlılık (brüt/esas faaliyet/FAVÖK/net marj, ROE, ROA, ROIC), Likidite (cari oran, asit-test, nakit oranı, net işletme sermayesi), Borçluluk (yükümlülük/varlık, finansal kaldıraç, özkaynak oranı, faiz karşılama, net borç/özkaynak, net borç/FAVÖK), Verimlilik (aktif/özkaynak devri, alacak tahsil süresi DSO, stok devir süresi DIO, borç ödeme süresi DPO, Nakit Dönüşüm Döngüsü) ve Nakit & Değer (serbest nakit akışı, FCF marjı, FCF verimi, PEG, capex yoğunluğu). Tümü yüklediğiniz dönemin tablosundan, dönem-sonu bakiyeleriyle hesaplanır; devir oranları dönem-ortalaması değil dönem-sonu bakiyesiyle bulunduğundan yaklaşık göstergedir.

Seçili formüller: ROIC = FVÖK × (1 − 0,25) ÷ (Özkaynak + Net Finansal Borç); FAVÖK Marjı = (Esas Faaliyet Kârı + Amortisman) ÷ Hasılat; Nakit Oranı = Nakit ÷ KV Yükümlülük; Net Borç/Özkaynak = Net Finansal Borç ÷ Özkaynak; Net Borç/FAVÖK = Net Finansal Borç ÷ FAVÖK; Capex Yoğunluğu = |Capex| ÷ Hasılat. ROIC'te kurumlar vergisi %25 varsayılır.

İyi / orta / zayıf etiketleri: Sektör Merceği'nden bir sektör seçilmişse bandı tanımlı oranlar o sektörün tipik aralığına göre; aksi hâlde evrensel kaba eşiklere göre etiketlenir. Yön orana göre değişir — marj/ROE'de yüksek, borçluluk/CCC/PEG'de düşük değer olumludur. Örnek evrensel eşikler: Net Marj iyi ≥%10 / zayıf <%2; ROE iyi ≥%20 / zayıf <%8; ROIC iyi ≥%15 / zayıf <%6; Cari Oran iyi ≥1,5 / zayıf ≤1,0; Borçluluk iyi ≤%40 / zayıf ≥%70; Faiz Karşılama iyi ≥3× / zayıf ≤1×. Yorum eşiği net olmayan oranlar (devir hızları, capex, tutarlar) etiketlenmez. Bu etiketler bir okuma kolaylığıdır; kesin hüküm veya tavsiye değildir.

Nakit Dönüşüm Döngüsü (CCC) ve Serbest Nakit Akışı

CCC = Alacak Tahsil Süresi (DSO) + Stok Devir Süresi (DIO) − Borç Ödeme Süresi (DPO). DSO = Ticari Alacak ÷ Hasılat × 365; DIO = Stok ÷ SMM × 365; DPO = Ticari Borç ÷ SMM × 365 (SMM = Hasılat − Brüt Kâr). Düşük ya da negatif CCC, işletmenin nakdini kısa süre işletme sermayesinde tuttuğunu (tedarikçiyle finansman) gösterir ve genel olarak olumlu okunur.

Serbest Nakit Akışı (FCF) = İşletme Nakit Akışı − Capex. FCF Marjı = FCF ÷ Hasılat; FCF Verimi = FCF ÷ Piyasa Değeri (Piyasa Değeri = pay adedi × güncel fiyat). PEG = F/K ÷ Kâr Büyümesi (%); yalnızca F/K ve büyüme pozitifken hesaplanır, aksi hâlde anlamsız olduğundan gösterilmez.

Çarpan Değerlendirmesi ("hak ediliyor mu?")

Nakit & Değer sekmesinde F/K ile ROIC, kâr büyümesi, PEG ve FCF verimi birlikte okunarak, yüksek bir çarpanın kaliteyle desteklenip desteklenmediğine dair tek cümlelik, nötr bir okuma üretilir (ör. "yüksek çarpan güçlü ROIC ve büyümeyle destekleniyor; asıl soru bunun sürüp sürmeyeceği"). Bu bir sentezdir; al/sat/tut önerisi, hedef fiyat ya da "ucuz/pahalı" hükmü değildir ve sürdürülebilirlik yargısı kullanıcıya aittir.

Temettü & Sermaye

Yüklediğiniz tablodaki ödenmiş/çıkarılmış sermaye ve ödenen temettü (nakit akış tablosu) kalemlerinden türetilir. Dağıtım Oranı = Ödenen Temettü ÷ Net Kâr; Temettü/Pay = Ödenen Temettü ÷ Pay Adedi; Temettü Verimi = (Temettü/Pay) ÷ Güncel Fiyat; Temettü/FCF Karşılama = Ödenen Temettü ÷ FCF. Sınırlar: Temettü genelde yılda bir (yıl sonuna doğru) ödendiğinden, ara dönem (çeyreklik) tablosunda "ödenen temettü" satırı 0 veya boş olabilir — bu bir hata değildir, yıllık tabloda görünür. Bedelli/bedelsiz ayrımı ve çok yıllık temettü geçmişi tek dönemlik tablodan çıkarılamaz.

Katılım Ölçümü (Yatırımcı paketi): TKBB Danışma Kurulu'nun Pay Senedi İhracı ve Alım-Satımı Standardı'ndaki (md. 3.1–3.6) üç finansal oran ölçülür. Faizli borç / toplam varlık: finansal borçlanmalar + kiralama yükümlülükleri (bilançodaki net borç + nakit); eşik %33. Faiz getirili varlık / toplam varlık: nakit ve nakit benzerleri + finansal yatırımlar; eşik %33. Faiz ve uygun olmayan gelir / toplam gelir: finansman gelirleri (pay), hasılat + finansman gelirleri + yatırım faaliyeti gelirleri (payda); eşik %5. Standart, bir sonraki incelemeye kadar oranın %10'u kadar aşımı tolere eder (%36,3 ve %5,5); bu aralık "tolerans bandı" olarak gösterilir. Tablolar katılım finansmanını, katılım hesaplarını ve kur farkı gelirlerini ayırmadığı için ilk hesap bir üst sınırdır; kullanıcı dipnottaki tutarları girerse oranlar netleşir. Dönemsel izleme: her analizde üç oran (dipnot girildiyse net, girilmediyse üst sınır) analiz geçmişine kaydedilir ve kartta son altı dönem gösterilir. İsteğe bağlı uyarı (varsayılan kapalı): son dönemde oranlardan biri eşiğin %90'ına ulaştıysa "eşiğe yaklaşıyor" (bilgi), eşiği aştı ama tolerans içinde kaldıysa "tolerans bandında" (dikkat), toleransı aştıysa "eşiğin üstünde" (önemli). Arındırma: uygun olmayan gelir ÷ pay adedi × elinizdeki pay; standart, faiz gelirlerinde yalnızca enflasyonu aşan kısmın arındırılmasını öngörür (md. 3.6.2). Faaliyet alanının uygunluğu ölçülmez; resmî liste Borsa İstanbul'un katılım endeksleridir. Ölçüm dinî görüş değildir.

Temettü sürekliliği: Yıllık seri üç kaynaktan birleşir: çok dönemli Mali Tablo Excel'in yıl sonu (…/12) sütunları, yüklü yıllık KAP raporunun cari ve önceki yılı, analiz geçmişinde (Yatırımcım) bu şirket için kayıtlı yıllık raporlar. Her yıl için nakit akış tablosundaki ödenen temettü, aynı yılın net kârına oranı (dağıtım oranı) ve serbest nakit akışı karşılaması gösterilir; ödeme yapılan yıl sayısı ve en son yıldan geriye kesintisiz seri sayılır. Fiyat kullanılmaz; bedelsiz pay dağıtımı seride yer almaz.

Temettü nereden ödendi? Ödenen nakit temettü üç kaynağa sırayla dağıtılır: önce serbest nakit akışı (SNA = işletme faaliyetlerinden nakit akışı − maddi ve maddi olmayan duran varlık alımları), SNA yetmezse kasadaki azalış (dönem başı nakit − dönem sonu nakit; yalnızca pozitifse), kalan kısım dış kaynak olarak gösterilir. Karşılama oranı = SNA ÷ ödenen temettü (SNA negatifse "SNA negatif" yazılır). Bu dönem ve önceki dönem yan yana hesaplanır; önceki dönemde dönem başı nakit tabloda bulunmadığından kasa ve dış kaynak birlikte gösterilir. Sınırlar: "Dış kaynak" bir artıktır, kaynağı (borçlanma, varlık satışı, sermaye artırımı vb.) bu hesap ayırt etmez; nakit akış tablosunun finansman bölümünden teyit edilmelidir. Ara dönem raporlarında nakit akışı yıl başından birikimlidir; temettü genelde tek seferde ödendiği için oranlar ara dönemde dalgalı görünebilir. Bu bir ölçümdür; "sürdürülebilir" ya da "riskli" hükmü içermez.

Compounder Merceği (çok-dönem ROIC ve büyüme)

Yalnızca çok-dönemli Mali Tablo Excel (.xlsx) yüklendiğinde çizilir. Yıllıklandırılmış (TTM) seride üç göstergeyi birlikte gösterir: ROIC, hasılat büyümesi ve net kâr büyümesi. Amaç, "yüksek bir çarpanın gerçek bir bileşiklenme (compounder) tarafından desteklenip desteklenmediğini" okumaktır. ROIC ≈ Faaliyet Kârı × 0,75 / (Toplam Varlık − Kısa Vadeli Yükümlülükler) (yatırılan sermaye = toplam varlık − kısa vadeli yükümlülük). Büyüme, yıllıklandırılmış değerin bir yıl (4 çeyrek) öncesine göre değişimidir (önceki değer pozitifse).

Okuma (nötr, öncelik sırasıyla): GYO / gayrimenkul-ağırlıklı (yatırım amaçlı gayrimenkul, toplam varlığın ≥%35'i — ROIC yerine NAD iskontosu/kira verimi/doluluk); Holding / iştirak-ağırlıklı (esas faaliyet kârı negatif, net kâr pozitif — ROIC yerine net kâr trendi/ROE); Büyüme / yatırım evresi (ROIC düşük ama hasılat güçlü ve istikrarlı büyüyor); Döngüsel / oynak (net zarar dönemleri veya ROIC aralığı büyük); Sönen getiri (ROIC zamanla geriliyor); Dayanıklı compounder (ROIC uzun süredir yüksek ve dip yapmıyor).

Yorum sınırları: Esas-faaliyet bazlı ROIC; holding, GYO ve sermaye-yoğun/regüle yapıları olduğundan farklı gösterebilir (mercek bunları ayrı ayrı işaretler). Ayrıca enflasyon muhasebesi (TMS 29) net parasal pozisyon etkisi ve yeniden değerlenmiş varlıklar ROIC'i bozabilir. Bu okuma geçmişe dayanır ve nötrdür; getirinin geleceğe taşınacağını garanti etmez, öneri veya hedef değildir.

Değerleme Atölyesi — FCFF / FCFE, WACC ve uç değer

Atölye, indirgenmiş nakit akışı (DCF) modelini kullanıcının kendi varsayımlarıyla adım adım kurmasını sağlar. Model hiçbir varsayımı kendisi seçmez; alanlardaki başlangıç değerleri yalnızca örnektir. Sonuç hedef fiyat değildir, girilen varsayımların matematiksel karşılığıdır.

1 · Baz yıl nakit akışı. Yüklenen tablodan türetilir:

  • FCFF (firmaya serbest nakit akışı) ≈ İşletme Faaliyetlerinden Nakit Akışı − |Yatırım Harcaması|. Ödenen faizin nakit akış tablosunun finansman bölümünde raporlandığı varsayılır; şirket faizi işletme bölümünde raporluyorsa dipnottan düzeltmeniz gerekir.
  • FCFE (özkaynağa serbest nakit akışı) ≈ FCFF − |Finansman Gideri| × (1 − vergi oranı). Net yeni borçlanma sıfır varsayılır.
  • Ara dönem (3, 6, 9 aylık) tutarlar × 12 / ay sayısı ile yıllıklandırılır; mevsimsellik varsa düzeltmeniz istenir. Mali Tablo Excel'inde son 12 ay verisi kullanıldığından yıllıklandırma yapılmaz.
  • Başlangıç nakit akışı marjı = baz yıl nakit akışı ÷ yıllık hasılat. Bu marj ve hasılat alanı kullanıcı tarafından değiştirilebilir.

2 · Projeksiyon. Hasılatₜ = Hasılatₜ₋₁ × (1 + gₜ) ve Nakit Akışıₜ = Hasılatₜ × marj. 5 yıllık modelde büyüme (g) her yıl aynıdır. 10 yıllık modelde ilk 5 yıl g kullanılır; 6–10. yıllarda büyüme doğrusal olarak uç büyümeye iner: gₜ = g + (guç − g) × (t − 5) ÷ 5.

3 · İskonto oranı. Özkaynak maliyeti CAPM ile hesaplanır: Kₑ = Rf + β × Özkaynak Risk Primi. Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti: WACC = (1 − wb) × Kₑ + wb × Kb × (1 − vergi). Borç ağırlığı için önerilen değer wb = net borç ÷ (net borç + piyasa değeri); şirket net nakitteyse 0 alınır. FCFF modeli WACC ile, FCFE modeli Kₑ ile iskonto edilir.

4 · Uç değer (Gordon büyüme modeli). UD = Nakit AkışıN × (1 + guç) ÷ (r − guç) ve bugünkü değeri UD ÷ (1 + r)N. İskonto oranı uç büyümeden büyük değilse model hesaplanmaz. Toplam değerin %75'inden fazlası uç değerden geliyorsa sonucun varsayımlara aşırı duyarlı olduğu ayrıca uyarılır.

5 · Özkaynak ve pay başına değer. FCFF modelinde Özkaynak Değeri = Firma Değeri − Net Borç; FCFE modelinde toplam bugünkü değer doğrudan özkaynağa aittir ve net borç düşülmez. Pay başına değer = Özkaynak Değeri ÷ pay adedi.

6 · Para birimi tutarlılığı. TL nominal modelde tüm oranlar (Rf, büyüme, borç maliyeti) TL bazlı girilmelidir. USD modelde baz yıl hasılatı ve net borç girilen USD/TL kuruyla USD'ye çevrilir, sonuç aynı kurla TL'ye döner; bu durumda Rf, büyüme ve borç maliyeti de USD bazlı olmalıdır.

7 · Duyarlılık ve senaryolar. Duyarlılık tablosu, iskonto oranını ±2 ve ±4 puan, uç büyümeyi ±1 ve ±2 puan değiştirerek 5 × 5 pay başı değer üretir. Üç senaryo (kötümser / baz / iyimser) için başlangıç önerisi büyümede −10 / 0 / +10 puan, marjda × 0,75 / × 1 / × 1,2'dir; tüm senaryo girdileri değiştirilebilir.

8 · Benzer şirket çarpanları. İzleme listenize kaydettiğiniz diğer şirketlerden hesaplanır: F/K = Piyasa Değeri ÷ Net Kâr (ana ortaklık payı), FD/FAVÖK = (Piyasa Değeri + Net Borç) ÷ FAVÖK, PD/DD = Piyasa Değeri ÷ Özkaynak; FAVÖK = Esas Faaliyet Kârı + |Amortisman|. Ara dönem tutarları yıllıklandırılır. Ölçülebilen değerlerin medyanı alınır ve iki karşılık gösterilir: medyan F/K × net kâr ÷ pay adedi ile (medyan FD/FAVÖK × FAVÖK − net borç) ÷ pay adedi. Seçilen şirketlerin aynı döneme ve benzer iş modeline ait olması kullanıcının sorumluluğundadır.

Sınırlar: Risksiz faiz, risk primi ve beta için güncel değerleri kendi kaynağınızdan girmeniz gerekir; ülke risk primi ve sektör betaları için akademik bir kaynak olarak Aswath Damodaran'ın yayımladığı veri setlerine başvurabilirsiniz. Nakit akışı tanımları kamuya açık tablolardan yapılan yaklaşımlardır; kiralama, faktoring, yatırım teşvikleri ve TMS 29 etkileri dipnotla düzeltilmelidir. Atölye eğitim amaçlıdır; al/sat/tut önerisi, hedef fiyat veya getiri beklentisi içermez.

Ters DCF (Mercek)

Değerleme Atölyesi varsayımlardan değere gider; Ters DCF değerden varsayıma gider. Piyasanın bugünkü fiyatı sabit kabul edilir ve bu fiyatı açıklayan yıllık büyüme oranı çözülür.

  • Firma değeri (hedeflenen toplam) = piyasa değeri (pay adedi × güncel fiyat) + net finansal borç.
  • Taban kalem: varsayılan olarak serbest nakit akışı = işletme faaliyetlerinden nakit akışı − |yatırım harcaması|. Bu değer sıfır veya negatifse veride pozitif olan ilk kalem otomatik seçilir: önce işletme nakit akışı (yatırım harcaması düşülmeden), sonra ana ortaklığa ait net kâr. Net kâr tabanında hedef değer firma değeri değil piyasa değeridir ve iskonto oranı olarak özkaynak maliyeti kullanılır. Ara dönem tutarları × 12 ÷ ay sayısı ile yıllıklandırılır. Kullanıcı tabanı ve tutarı değiştirebilir; dalgalı yıllarda normalize edilmiş bir ortalama girilmesi önerilir.
  • Model: NAₜ = NA₀ × (1 + g)ᵗ, t = 1…N (N = 5 veya 10); uç değer = NAN × (1 + guç) ÷ (r − guç). Tüm tutarlar (1 + r)ᵗ ile bugüne indirgenir. Değerleme Atölyesi'ndeki 10 yıllık modelden farklı olarak büyüme tahmin süresi boyunca sabittir.
  • Çözüm: bugünkü değeri firma değerine eşitleyen g, −%50 ile %300 arasında ikiye bölme yöntemiyle bulunur. Sonuç bu aralığın dışında kalırsa sınır değer "altında" veya "üstünde" olarak gösterilir.
  • Karşılaştırma: yanında şirketin yüklenen iki dönem arasındaki nominal hasılat büyümesi gösterilir. Nakit akışı büyümesi ile hasılat büyümesi aynı şey değildir; marj değişimi aradaki farkı açar.
  • Duyarlılık: iskonto oranı ±2 ve ±4 puan, uç büyüme ±1 ve ±2 puan değiştirilerek 5 × 5 ima edilen büyüme tablosu üretilir.

Sınırlar: Baz nakit akışı sıfır veya negatifse ya da şirketin net nakdi piyasa değerini aşıyorsa yöntem çalışmaz. İskonto oranı ve uç büyüme nominal TL olmalıdır. Sonuç, uç değerin toplam içindeki payına çok duyarlıdır. Ters DCF bir hedef fiyat, ucuzluk/pahalılık hükmü veya öneri değildir; piyasa fiyatının, kullanıcının kendi varsayımlarıyla ifade edilmiş hâlidir.

Kur ve Faiz Stres Testi (Mercek)

Şirketin kur ve faiz değişimlerine duyarlılığını, finansal rapor dipnotlarındaki iki tutar üzerinden mekanik olarak hesaplar. İki tutar kullanıcı tarafından girilir ve yalnızca tarayıcıda, şirket ve dönem bazında saklanır.

  • Net yabancı para pozisyonu (NYP): "Döviz Pozisyonu Tablosu"nun en altındaki net yabancı para varlık / (yükümlülük) pozisyonu, TL karşılığı. Açık pozisyon eksi işaretlidir.
  • Değişken faizli borç (DFB): "Faiz Pozisyonu Tablosu"ndaki değişken faizli finansal yükümlülükler. Dipnot bulunamazsa kullanıcı, veriden hesaplanan toplam finansal borcun (kiralama hariç) yarısını veya tamamını yaklaşık değer olarak seçebilir.
  • Kur etkisi = NYP × kur şoku × (1 − vergi oranı). Bir kerelik değerleme etkisidir; tüm döviz cinslerinin TL karşısında aynı oranda değiştiği varsayılır.
  • Faiz etkisi = − DFB × faiz şoku (baz puan ÷ 10.000) × (1 − vergi oranı). Yıllık ek finansman gideridir.
  • Şok sonrası yıllık net kâr = yıllıklandırılmış ana ortaklık net kârı + kur etkisi + faiz etkisi. Özkaynağa etkisi = (kur etkisi + faiz etkisi) ÷ özkaynak.
  • Vergi oranı: Değerleme Atölyesi'ndeki vergi oranı; boşsa %25.
  • Senaryo tablosu: kur şoku %0 / 10 / 20 / 30 / 50 ve faiz şoku +0 / 250 / 500 / 1.000 baz puan için şok sonrası yıllık net kâr; zarara dönen hücreler işaretlenir.

Sınırlar: Türev araçlarla korunma (hedge), ihracat gelirleri gibi doğal korunma, kurun satış ve maliyetlere dolaylı etkisi ve TMS 29 parasal kalem etkileri hesaba dâhil değildir; dipnotlarda korunma açıklaması varsa gerçek etki daha küçük olabilir. Sonuç bir tahmin, risk notu veya öneri değildir; seçilen senaryonun mekanik etkisidir.

Geçmişi Yeniden Yazma Dedektörü (Mercek)

Her finansal rapor, önceki dönemin rakamlarını karşılaştırma sütununda yeniden basar. Dedektör, bir dönem için ilk yayımlanan rakamla aynı dönemin sonraki baskısını karşılaştırır. Rakamlar yalnızca kullanıcının tarayıcısına yüklediği KAP raporlarından gelir ve orada saklanır; Excel ve elle giriş verileri kullanılmaz.

  • Eşleştirme: Y yılı P dönemi raporunun karşılaştırma sütunu; gelir tablosu ve nakit akışı kalemleri için (Y−1)/P raporunun cari sütunuyla, bilanço kalemleri için (Y−1)/12 yıl sonu raporunun cari sütunuyla eşleştirilir. Konsolide ve konsolide olmayan raporlar ayrı tutulur.
  • Kalemler: hasılat, brüt kâr, esas faaliyet kârı, dönem kârı, ana ortaklık net kârı, işletme nakit akışı, finansman gideri; toplam varlıklar, dönen varlıklar, nakit, kısa ve uzun vadeli yükümlülükler, özkaynak.
  • Enflasyon (TMS 29) katsayısı: TMS 29 uygulayan şirketlerde önceki dönem rakamları cari dönemin satın alma gücüyle yeniden ifade edilir; bu, bir gruptaki tüm kalemlere aynı katsayıyla uygulanır. Katsayı, her grupta (akış / bilanço) en büyük kalemin %5'inden büyük ve işareti değişmeyen kalemlerin sonraki baskı ÷ ilk yayım oranlarının medyanıdır. En az 3 oran gerekir ve oranların en az yarısı medyandan %2'den az sapmalıdır; aksi hâlde katsayı 1 kabul edilir ve ham karşılaştırma gösterilir.
  • Katsayı sonrası fark = sonraki baskı ÷ (ilk yayım × katsayı) − 1.
  • İşaretleme: işareti değişen kalem kırmızı; katsayı sonrası farkı %2'yi aşan ve mutlak farkı gruptaki en büyük kalemin %0,5'inden büyük olan kalem turuncu ("Değişti").

Sınırlar: Değişiklik, TMS 8 kapsamında muhasebe politikası değişikliği, hata düzeltmesi, yeniden sınıflandırma, durdurulan faaliyet sunumu veya birleşme kaynaklı olabilir; bir usulsüzlük veya manipülasyon tespiti değildir. Açıklaması finansal raporun önceki dönem düzeltmelerine ilişkin dipnotunda aranmalıdır. Grubun tamamını etkileyen tekdüze bir düzeltme (ör. tüm kalemlerin aynı oranda değişmesi) katsayıya karışabilir ve ayrıştırılamaz.

Halka Arz Röntgeni (Mercek)

Girdiler izahname ve KAP'taki halka arz duyurusundan alınır. Arz büyüklüğü = arz fiyatı × (sermaye artırımıyla satılan pay + ortak satışıyla satılan pay); şirkete giren = fiyat × yeni pay, ortaklara giden = fiyat × ortak satışı. Arz sonrası pay = arz öncesi pay + yeni pay; piyasa değeri = fiyat × arz sonrası pay; halka açıklık = satılan paylar ÷ arz sonrası pay; sulanma = yeni pay ÷ arz sonrası pay. PD/DD = piyasa değeri ÷ (arz öncesi özkaynak + şirkete giren); F/K = piyasa değeri ÷ 12 ay net kâr; FD/FAVÖK = (piyasa değeri + net borç − şirkete giren) ÷ FAVÖK. Net borç/FAVÖK, borç ödemesine ayrılan tutar düşülerek arz öncesi ve sonrası gösterilir. Tablo yalnızca yıllık ya da son 12 ay verisiyse kâr ve FAVÖK tablodan alınır; ara dönemde kullanıcı yıllık değeri girer. Pazar eşiği: Borsa İstanbul Kotasyon Yönergesi md. 8 (Rev. 13, 21.09.2026) — halka arz edilen payların piyasa değeri Yıldız Pazar için en az 4 milyar TL, Ana Pazar için en az 1 milyar TL. "Bakılmaya değer noktalar": paranın yarısından fazlasının ortaklara gitmesi, şirkete giren paranın yarısından fazlasının borç ödemesine ayrılması, negatif kâr, PD/DD'nin 5 katı aşması ve ortak satışı varken satmama taahhüdü girilmemesi. Hüküm veya öneri içermez.

Arz sonrası karne: İşlem görmeye başlama tarihi girildiğinde röntgendeki arz değerleri bugünle yan yana konur: arz fiyatı → yüklü güncel fiyat (temettü ve bedelsiz etkisi hariç yüzde değişim), arzdaki PD/DD ve F/K → son yüklü tablo ve güncel fiyatla hesaplanan değerler, pay sayısı değiştiyse not. Röntgendeki fon kullanım planı tek tıkla Sermaye Artırımı: Fon Kullanımı kartına aktarılır (kart boşsa); şirket fon kullanım raporu yayımladıkça kullanılan tutarlar girilir ve plan–gerçekleşme karşılaştırması o kartta yapılır.

Adli Muhasebe Skorları (Mercek)

Üç model de yüklenen raporun cari ve önceki dönem sütunlarından hesaplanır. Ara dönem raporlarında akış kalemleri ×12 ÷ ay sayısı ile yıllıklandırılır; bilanço kalemlerinin önceki değeri önceki yıl sonudur. TMS 29 uygulayan şirketlerde önceki dönem sütunu zaten cari satın alma gücüyle ifade edildiğinden oranlar tutarlıdır. Sonuçlar hüküm değil, inceleme önceliği göstergesidir.

Montier C-Skoru (0–6) — Montier, J. (2008), Cooking the Books, or, More Sailing Under the Black Flag. Her kontrol bir bayraktır:

  • Net kâr işletme nakit akışını aşıyor (net kâr − işletme nakit akışı > 0) ve bu fark önceki döneme göre toplam varlıkların %0,5'inden fazla açılmış. Nakit akışı kârdan büyükse bayrak verilmez.
  • Tahsilat süresi (ticari alacak ÷ hasılat × 365) uzamış.
  • Stok süresi (stok ÷ satışların maliyeti × 365; satışların maliyeti = hasılat − brüt kâr) uzamış.
  • Diğer dönen varlıklar (dönen varlıklar − nakit − ticari alacak − stok) ÷ hasılat artmış.
  • Amortisman ÷ maddi duran varlıklar düşmüş.
  • Toplam varlık büyümesi %10'u aşmış.

FinansPusulam uyarlaması: Orijinal kontroller yalnızca yönü sorar. Yuvarlama düzeyindeki değişimlerin bayrak üretmemesi için 2–5. kontrollerde en az %5 göreli değişim; ayrıca gün bazlı kontrollerde en az 3 gün, oran bazlı kontrollerde en az 0,5 puan mutlak değişim aranır. Verisi olmayan kontrol skora katılmaz ve "n / 6" biçiminde gösterilir.

Dechow F-Skoru — Dechow, Ge, Larson ve Sloan (2011), Predicting Material Accounting Misstatements, Model 1:

z = −7,893 + 0,790 × tahakkuk + 2,518 × Δalacak + 1,191 × Δstok + 1,979 × yumuşak varlık + 0,171 × Δnakit satış − 0,932 × ΔROA + 1,029 × sermaye artışı · olasılık = eᶻ ÷ (1 + eᶻ) · F = olasılık ÷ 0,0037. F = 1 örneklemdeki ortalama olasılıktır; 1 üstü ortalamanın üstü, 2,45 ve üstü yüksek bölge kabul edilir.

  • Tahakkuk: makaledeki RSST tahakkuku finansal borç kırılımı gerektirdiğinden, yerine toplam tahakkuk (net kâr − işletme nakit akışı) ÷ ortalama toplam varlık kullanılır.
  • Δalacak, Δstok: dönem değişimi ÷ ortalama toplam varlık. Yumuşak varlık = (toplam varlık − maddi duran varlık − nakit) ÷ toplam varlık.
  • Δnakit satış: (hasılat − Δalacak) ÷ önceki hasılat − 1 (önceki dönemin alacak değişimi bilinmediğinden önceki hasılat kullanılır). ΔROA = net kâr ÷ ortalama varlık − önceki net kâr ÷ önceki varlık.
  • Sermaye artışı: ödenmiş/çıkarılmış sermaye arttıysa 1. Bedelli ve bedelsiz artış ayrıştırılamaz; makale yalnızca yeni kaynak (pay veya borç) ihracını sayar.

Ohlson O-Skoru — Ohlson, J. (1980), Financial Ratios and the Probabilistic Prediction of Bankruptcy:

O = −1,32 − 0,407 × büyüklük + 6,03 × (toplam yükümlülük ÷ varlık) − 1,43 × (işletme sermayesi ÷ varlık) + 0,0757 × (KV yükümlülük ÷ dönen varlık) − 1,72 × (yükümlülük > varlık ise 1) − 2,37 × (net kâr ÷ varlık) − 1,83 × (net kâr + amortisman) ÷ toplam yükümlülük + 0,285 × (son iki dönem zarar ise 1) − 0,521 × (net kâr − önceki net kâr) ÷ (|net kâr| + |önceki net kâr|) · olasılık = eᴼ ÷ (1 + eᴼ).

  • Büyüklük = ln(toplam varlık ÷ USD/TL kuru ÷ 1.000.000 ÷ 5,6). 5,6, ABD GSYH deflatörünün 1968'den bugüne yaklaşık artış katıdır (modelin 1968 dolarına endeksli yapısı). USD/TL kuru TCMB döviz satış kurundan otomatik gelir ve değiştirilebilir.
  • Model ABD sanayi şirketleriyle kurulmuştur. Perakende gibi ticari borcu yapısal olarak yüksek sektörlerde yükümlülük/varlık terimi nedeniyle olasılık yüksek çıkar; şirketin kendi geçmişiyle karşılaştırmak daha anlamlıdır.

Sınırlar: Üç model de başka ülke ve dönem verileriyle kalibre edilmiştir; Türkiye'ye özgü eşik değildir. Skorlar hile, yanlış beyan veya iflas tespiti değildir ve yatırım önerisi içermez.

Dipnot ve Denetim Okuyucu (Mercek)

1) KAP finansal rapor dosyası (.xls). Dosya yalnızca ana tabloları içerir; aşağıdaki satırlar etiketleriyle aranır, kısa ve uzun vadeli kısımlar toplanır.

  • İlişkili taraflara verilen nakit avans ve borçlar (nakit akış tablosu, yatırım faaliyetleri): dönem içi tutar ve işletme nakit akışına oranı. Oran %5'i aşarsa "İncele".
  • İlişkili taraflardan borçlanmalar (kısa vadeli, uzun vadelinin kısa vadeli kısmı, uzun vadeli): toplamı ve finansal borca oranı. Oran %25'i aşarsa "İncele".
  • Peşin ödenmiş giderler (kısa + uzun vadeli): yıllık büyümesi ile hasılat büyümesi karşılaştırılır. Peşin gider büyümesi hasılat büyümesini 20 puandan fazla aşar ve peşin giderler toplam varlığın %1'inden büyükse "İncele". Ara dönemde peşin giderin önceki değeri yıl sonudur.
  • Dava ve/veya ceza karşılıkları (nakit akış tablosundaki düzeltme satırı) ÷ net kâr. %5'i aşarsa "İncele".
  • İlişkili Taraf Akışı kartı: KAP dosyası yüklendiğinde, bilançodaki "İlişkili Taraflardan Ticari/Diğer Alacaklar" ve "İlişkili Taraflara Ticari/Diğer Borçlar" satırlarıyla önceden doldurulur. Önceki dönem alacağı yalnızca yıllık raporda doldurulur. Kullanıcı bir alanı değiştirirse elle girilen değer korunur.

2) Finansal rapor PDF'i. PDF, pdf.js ile tarayıcıda metne çevrilir; sunucuya gönderilmez. Tutar birimi raporun başlığındaki "bin TL / milyon TL" ifadesinden belirlenir.

  • Denetçi görüşü: raporun ilk sayfalarındaki bölüm başlıklarından okunur: "Görüş" (olumlu görüşün standart cümlesiyle birlikte), "Sınırlı Olumlu / Şartlı Görüş", "Olumsuz Görüş", "Görüş Vermekten Kaçınma". Ara dönem sınırlı denetim raporlarında aynı şekilde "Sonuç" başlıkları okunur. Ara dönem raporlarında TRİK tablosu "teminat, rehin ve ipotekler" başlığıyla da okunur; faiz pozisyonu gibi bazı tablolar ara dönem raporlarında yer almayabilir, bu durumda "bulunamadı" gösterilir. Ayrıca "Dikkat Çekilen Husus" ve "İşletmenin Sürekliliğine İlişkin Önemli Belirsizlik" başlıklarının varlığı, denetim kuruluşunun adı ve rapor tarihi alınır. Olumlu dışındaki görüş türleri ve süreklilik belirsizliği kırmızı, dikkat çekilen husus turuncu işaretlenir.
  • TRİK: "Toplam teminat, rehin, ipotek ve kefaletler" satırının ilk tutarı (TL karşılığı, cari dönem) ve SPK'nın zorunlu tuttuğu "Şirketin vermiş olduğu diğer TRİK'lerin özkaynaklara oranı" satırı. Diğer TRİK oranı sıfırdan büyükse veya toplam TRİK özkaynağın yarısını aşarsa "İncele".
  • Net yabancı para pozisyonu: döviz pozisyonu tablosundaki "Net yabancı para varlık/(yükümlülük) pozisyonu" satırının ilk tutarı (toplam TL karşılığı). Parantezli tutarlar eksi kabul edilir.
  • Değişken faizli finansal yükümlülükler: faiz pozisyonu tablosunda "Değişken faizli finansal araçlar" başlığı altındaki "Finansal yükümlülükler" satırı.
  • Son iki değer, tek tıkla Kur ve Faiz Stres Testi'ne aktarılabilir.

Sınırlar: Şirketler dipnot tablolarını farklı düzenleyebilir; okunamayan kalem "bulunamadı" olarak gösterilir ve önemli kararlarda dipnotla karşılaştırılmalıdır. Taranmış (görüntü) PDF'ler okunamaz. "Olumlu görüş" bağımsız denetimde teknik bir görüş türüdür; şirketin finansal durumu hakkında bir hüküm değildir. Kilit denetim konuları her denetim raporunda yer alır ve tek başına bir uyarı değildir.

Faaliyet Raporu Fark Analizi (Mercek)

Kullanıcı şirketin iki yılın faaliyet raporu PDF'ini yükler. PDF'ler pdf.js ile tarayıcıda metne çevrilir; metin sunucuya gönderilmez. Yaklaşım, Cohen, Malloy ve Nguyen'in "Lazy Prices" çalışmasındaki metin karşılaştırmasından uyarlanmıştır; FinansPusulam benzerlik oranını fiyat veya getiriyle ilişkilendirmez.

  • Metin çıkarma: Her sayfada hiçbir satırın kapsamadığı dikey şeritler ile komşu satırlarda aynı hizada tekrar eden geniş boşluklar (iki sütunlu tablolar) sütun boşluğu kabul edilir; metin sütun sütun okunur. Sayfaların en az %30'unda tekrar eden kısa satırlar (üst-alt bilgi, sayfa numarası) çıkarılır. Sütun veya sayfa sonunda bölünen paragraflar birleştirilir, satır sonu tirelemesi kaldırılır.
  • Cümleler: Paragraflar nokta, soru ve ünlem işaretlerinden bölünür; "A.Ş.", "vb.", "No." gibi kısaltmalar ve ondalık sayılar korunur. En az 5 kelime ve 30 karakter içeren, nokta, soru, ünlem, iki nokta veya noktalı virgülle biten cümleler karşılaştırılır. Harflerinin %60'ından fazlası büyük harf olan başlıklar, içindekiler noktalamaları ve kelimelerinin %30'undan fazlası sayı olan tablo satırları dışarıda bırakılır. Aynı belgede birden çok kez geçen kalıp cümleler (ör. her tablo sayfasındaki tutar birimi notu) tek kez sayılır.
  • Eşleştirme (her cümle en fazla bir kez eşleşir): önce büyük-küçük harf ve noktalama dışında birebir aynı cümleler (aynen korunan), sonra tüm sayılar aynı işaretle değiştirildiğinde aynı olanlar (yalnızca rakam), sonra en az 3 harfli kelimelerin Dice benzerliği 0,60 ve üstü olan en yakın çiftler (değişen, kelime düzeyinde farkla yan yana gösterilir). Eşleşmeyen son rapor cümleleri eklenen, önceki rapor cümleleri silinen sayılır.
  • Metin benzerliği: iki raporun kelime sıklığı vektörleri arasındaki kosinüs benzerliği (sayılar hariç). Konu bazındaki benzerlik, yalnızca o konuya giren cümlelerle hesaplanır.
  • Konular cümledeki anahtar kelimelerle atanır: risk ve belirsizlik (risk, belirsizlik, tehdit, kırılganlık, olumsuz etkilenme), dava, ceza ve uyuşmazlık (dava, icra takibi, soruşturma, idari para cezası, yaptırım, uyuşmazlık, tahkim, Rekabet Kurulu, vergi incelemesi, tazminat), finansman ve borçlanma (kredi, borçlanma, tahvil, bono, kira sertifikası, teminat, kefalet, rehin, ipotek, sermaye artırımı, temerrüt, yeniden yapılandırma, likidite), süreklilik (işletmenin sürekliliği, borca batıklık, sermayenin karşılıksız kalması, TTK 376, konkordato, iflas, tasfiye). Bir cümle birden çok konuya girebilir.
  • Dosyalardaki yıl, ilk sayfalardaki "20XX Yılı Faaliyet Raporu" ifadelerinden okunur; dosyalar ters sırada yüklenirse yer değiştirilir. Dosyanın türü de ilk sayfalardan belirlenir: faaliyet raporu veya finansal rapor, yıllık veya ara dönem (ara dönemde ay da okunur). Türler farklıysa (örneğin yıllık ile ara dönem) karşılaştırmanın anlamlı olmadığı uyarısı gösterilir ve sonuçlar ancak kullanıcı isterse açılır. İki finansal rapor da karşılaştırılabilir; bu durumda karşılaştırma denetçi raporu ve dipnot metinleri üzerinden yapılır. ZekAi'ye ve tarayıcı kaydına yalnızca sayılar gider, cümleler gitmez.

Dönem uyumu: Kart, sayfada yüklü finansal tablonun dönemine göre hangi raporların yükleneceğini söyler: yıllık tabloda iki ardışık yılın yıllık faaliyet raporu, ara dönem tablosunda (ör. 2026/6) iki ardışık yılın aynı ayına ait ara dönem raporları (Haziran 2025 ve Haziran 2026). Son rapor yüklü tablodan farklı döneme aitse veya raporlar arasında bir yıldan fazla fark varsa uyarı gösterilir. Dipnot ve Denetim Okuyucu da yüklü tablonun dönemine ait Finansal Rapor PDF'ini ister.

Sınırlar: Rapor tasarımı, bölüm düzeni veya yazım üslubu değiştiğinde benzerlik düşer ve eklenen/silinen sayıları artar; bu, içerikte önemli bir değişiklik olduğu anlamına gelmez. Bir konuda cümle eklenmesi o konudaki riskin arttığını göstermez. Grafik ve tablolardaki metin, taranmış (görüntü) sayfalar ve çok karmaşık sayfa düzenleri eksik okunabilir. Sonuçlar bir yorum değildir; değişikliğin anlamı cümle raporda okunarak değerlendirilmelidir.

Portföyüm, Yatırım Tezi Defteri ve temettü takvimi (Yatırımcı Pro ve Mercek)

İşlemler (alış, satış, nakit temettü, bedelsiz/bölünme) yalnızca tarayıcınızda saklanır ve "Verilerimi yedekle" dosyasına girer. Sunucuya yalnızca iki şey gider: güncel fiyat için hisse kodu ve dolar kuru için işlem tarihi; adet, tutar ve maliyet hiçbir zaman gönderilmez.

  • Ortalama maliyet: ağırlıklı ortalama yöntemi. Alışta komisyon maliyete eklenir; satışta satılan adedin ortalama maliyeti düşülür, aradaki fark gerçekleşen kâr/zarardır. Bedelsiz veya bölünmede adet girilen oranda artar, toplam maliyet değişmez (hisse başı maliyet düşer).
  • Yıllık getiri (TL): tüm nakit akışlarının (alışlar eksi, satışlar ve temettüler artı, bugünkü piyasa değeri artı) tarihlerine göre iç verim oranı (XIRR). İlk işlemden bu yana bir yıl dolmadıysa getiri yıllıklandırılmaz; aynı iç verim geçen süreye çevrilerek dönem getirisi olarak gösterilir: (1 + XIRR)gün/365 − 1. Örneğin 4 günde %3,5 kazanç yıllıklandırılsa dört basamaklı bir oran çıkar ve yanıltıcı olur. Bu, yatırım performansı sunumunda yaygın kabul gören GIPS ilkesidir; aynı kural USD ve reel getiriye de uygulanır ve kart başlığı "Dönem getirisi" olur.
  • Yıllık getiri (USD): her nakit akışı, kendi tarihindeki TCMB döviz satış kuruyla dolara çevrilir (hafta sonu ve tatilde önceki iş günü); bugünkü değer güncel kurla çevrilir; sonra aynı iç verim hesabı yapılır.
  • Yıllık reel getiri: her nakit akışı, TÜİK Tüketici Fiyat Endeksi'nin aylık değişimleriyle son açıklanan aya taşınır (o ayın endeksi esas alınır), sonra iç verim hesaplanır. TÜFE verisi TCMB'nin Enflasyon Verileri sayfasından otomatik alınır ve 12 saatte bir yenilenir; sayfaya ulaşılamazsa sitedeki yedek tablo kullanılır. Son veri ayı kartta yazar.
  • Tahmini temettü takvimi: son 12 ayda girdiğiniz her nakit temettünün hisse başı tutarı (net tutar ÷ o tarihteki adet), bugünkü adedinizle çarpılıp gelecek 12 ayda aynı aya yerleştirilir. Tahmindir; şirketler dağıtım tutarını ve tarihini her yıl yeniden belirler.
  • Yatırım Tezi Defteri: kriterleri siz yazarsınız. Hisse kodu alanına aynı kod yazılmış bir bilanço yüklendiğinde kriterler o bilançoyla kontrol edilir: FAVÖK marjı (esas faaliyet kârı + amortisman, ÷ hasılat), net kâr marjı, satışların yıllık reel büyümesi (TMS 29'a göre düzeltilmiş tablolarda cari ve önceki dönem aynı alım gücündedir, bu yüzden büyüme doğrudan reeldir; 2023 öncesinde TÜFE ile arındırılır), özkaynak kârlılığı ve net borç/FAVÖK (ara dönemde yıllıklandırılır), cari oran, işletme nakit akışının işareti ve sizin elle işaretlediğiniz kriterler. Sonuç "N kriterden M'si tuttu" biçiminde yazılır; bir kriterin tutmaması satış sinyali değildir.
  • Fonlar dâhil gerçek dağılım (Mercek): Portföyüm'deki hisselerin güncel değeri, Fon Merceği'ne girdiğiniz fonlardaki yatırımınızın o fonların hisse ağırlıklarıyla çarpımıyla toplanır. Fon Merceği'ndeki "doğrudan sahip olduğunuz hisseler" alanı Portföyüm'den doldurulur (eldeki adet × son fiyat; fiyat kaydı yoksa ortalama maliyet). İki sayfa aynı tarayıcı kaydını kullanır; veri sunucuya gitmez.

Beklenti Defteri (Yatırımcı paketleri)

Bir şirketin sıradaki bilançosu açıklanmadan önce kendi tahmininizi yazarsınız: hasılatın yıllık değişimi, net kârın yıllık değişimi (ana ortaklık payı; yoksa dönem kârı) ve esas faaliyet kâr marjı. Araç tahmin üretmez, beklenti önermez; yalnızca sizin yazdığınızı saklar ve sonra gerçekleşenle karşılaştırır.

  • Ne zaman karşılaştırılır? Hisse kodu ve dönemi (ör. 2026/9) beklentiyle aynı olan bir KAP finansal rapor dosyası yüklendiğinde, kendiliğinden. Yıllıklandırılmış (son 12 ay) Excel verisi dönem tutarlarıyla aynı ölçüde olmadığı için karşılaştırmaya alınmaz.
  • Gerçekleşen değerler: yıllık değişim = cari dönem ÷ geçen yılın aynı dönemi − 1 (KAP gelir tablosundaki "önceki dönem" sütunu). Geçen yılın değeri sıfır ya da negatifse yüzde değişim hesaplanmaz; "zarardan kâra geçti" ya da "zarar sürdü" yazar. Esas faaliyet kâr marjı = esas faaliyet kârı ÷ hasılat.
  • Fark = gerçekleşen − beklenti, yüzde puan olarak. 5 puana kadar yeşil, 5–15 puan turuncu, üzeri kırmızı gösterilir.
  • Tahmin isabetiniz: ortalama sapma, sonuçlanan tüm kalemlerdeki mutlak farkların ortalamasıdır. Yön isabeti, büyüme tahminlerinde artış ya da azalış yönünü doğru bildiğiniz kalem sayısıdır (marj bu sayıma girmez).

Beklentiler ve notlarınız yalnızca tarayıcınızda saklanır, "Verilerimi yedekle" dosyasına girer ve hiçbir sunucuya gönderilmez. Karşılaştırma kendi isabetinizi görmeniz içindir; yatırım tavsiyesi değildir.

Son açtıklarım

Hesaplanan son 6 analiz (hisse, dönem ve kaynak bazında) tarayıcınızda kendiliğinden saklanır ve dosyayı yeniden yüklemeden açılabilir. Kayıtta pay fiyatı, analizi açtığınız günkü değerdir; güncel fiyat için fiyat alanını yenilemeniz gerekir. Demo verisiyle yapılan analizler kaydedilmez. Analiz motoru güncellendiğinde eski kayıtlar açılmaz, dosyanın yeniden yüklenmesi istenir.

Yatırımcım ekranı ve analiz geçmişi

Yatırımcım yeni bir hesap yapmaz; Portföyüm, Yatırım Tezi Defteri, Beklenti Defteri, İzleme Listesi, Son açtıklarım ve bilanço takibi kayıtlarınızı tek ekranda toplar. Yalnızca tarayıcınızda kayıtlı veri varsa görünür. Fiyat çekmez (Portföyüm'ün gün içinde aldığı son fiyatı ve tarihini gösterir), hisse kotanızı kullanmaz ve sunucuya veri göndermez.

Bilanço sezonu: Tarihler SPK'nın Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği'ndeki (II-14.1) konsolide raporlar için en geç süreler esas alınarak hesaplanır: 3 ve 9 aylık raporlar dönem sonundan itibaren 40 gün, 6 aylık raporlar 60 gün, yıllık raporlar 70 gün. Hafta sonu ve tatil kaydırması yapılmaz; konsolide olmayan raporların süresi daha kısadır ve şirketler raporlarını daha erken açıklayabilir. Son tarihi geçmiş bir dönemin raporu takip ettiğiniz bir şirket için yüklenmemişse "yüklenmedi" olarak gösterilir.

Analiz geçmişi: Hisse kodu yazılı her analizde, şirket ve dönem başına küçük bir gösterge kaydı tarayıcınızda saklanır (FAVÖK marjı, net marj, özkaynak kârlılığı, net borç/FAVÖK, cari oran, işletme nakit akışının yönü, Piotroski ve Erken Uyarı Endeksi). Tanımlar Yatırım Tezi Defteri'ndekiyle aynıdır. Şirket başına en fazla 12 dönem, toplam 40 şirket tutulur. "Ne değişti" yalnızca eşiği aşan değişimleri gösterir (marjlarda 2 puan, cari oranda 0,2, net borç/FAVÖK'te 0,5, Erken Uyarı Endeksi'nde 8 puan, Piotroski'de 2 puan). Ara dönemde yıllıklandırılan özkaynak kârlılığı ve net borç/FAVÖK, mevsimsellik nedeniyle yalnızca aynı uzunluktaki dönemler arasında karşılaştırılır.

Uyarılarım yeni bir sinyal üretmez; mevcut araçların sonuçlarını tek listede toplar. Kaynaklar:

  • Tez Defteri: yüklenen bilançoda tutmayan ölçülebilir kriter (önemli).
  • Erken Uyarı Endeksi (analiz geçmişinden): endeks 40'ın altına, yani yoğun inceleme bölgesine girdiyse (önemli) ya da önceki döneme göre 8 puan veya daha fazla düştüyse (dikkat).
  • Ne değişti: son iki dönem arasında eşiğin en az 1,5 katı olan olumsuz değişimler; iki veya daha fazla gösterge bozulduysa "dikkat", tek gösterge ise "bilgi" düzeyindedir.
  • Beklenti Defteri: beklentiniz gerçekleşenle karşılaştırıldığında; herhangi bir kalemde fark 15 puanı aşarsa "dikkat".
  • Fon Merceği (Mercek): bir fonun son iki raporu arasında, takip ettiğiniz bir hisse fona girdi, fondan çıktı veya ağırlığı en az 1 puan değiştiyse (bilgi).
  • KAP bildirimleri (Mercek, şirket takvimi açıksa): son 14 günde takip ettiğiniz bir şirket için borçlanma aracı ödemesi, borç yapılandırma, işlem durdurma veya olumsuz/şartlı denetim görüşü (önemli); Borsa İstanbul tedbiri, pay rehni, pazar değişikliği veya kredi notu (dikkat); içeriden pay işlemi, toptan satış/talep toplama, birleşme/bölünme (bilgi) bildirimi yayımlandıysa.

Uyarılar türlerine göre gruplanır (temel göstergeler, tezler ve beklentiler, portföy ve fonlar, KAP bildirimleri); grup sırası içindeki en önemli uyarıya göre belirlenir. Her uyarıda önem etiketi (önemli, dikkat, bilgi) ve o türe özgü sabit bir "sonraki kontrol" cümlesi yer alır; bu cümle bir öneri değil, hangi bilginin kontrol edilebileceğini gösteren bir yönlendirmedir.

Şirket takvimi ve KAP olay akışı (isteğe bağlı, varsayılan kapalı): KAP'ta herkese açık yayımlanan bildirimler sunucumuzda her gün tek kayıtta toplanır; yalnızca bildirimin türü, konusu ve bağlantısı saklanır (35 gün), bildirim metni işlenmez. Tür, bildirimin konusundaki anahtar kelimelerle belirlenir (ör. "kâr payı dağıtım", "genel kurul", "brüt takas", "rehin"). Takvimi açtığınızda sunucuya yalnızca takip ettiğiniz hisse kodları ve paket denetimi için aktivasyon kodunuz gider; yanıt son 30 günü kapsar. Yatırımcı ve Yatırımcı Pro paketlerinde finansal rapor, kâr payı, genel kurul ve sermaye işlemi bildirimleri; Mercek'te tüm türler gösterilir. "Etkileyebileceği" satırı her tür için sabittir ve olayın hangi finansal göstergelere dokunabileceğini anlatır; fiyat etkisi öngörmez.

Her uyarının kimliği şirketi, dönemi ve sonucu içerir. "Okundu" dediğiniz bir uyarı aynı sonuçla tekrar gelmez; yeni bir bilanço farklı bir sonuç üretirse yeniden "yeni" olarak görünür. "Ertele" uyarıyı varsayılan olarak 7 gün gizler. Bu bilgiler yalnızca tarayıcınızda tutulur (en fazla 400 kayıt) ve yedek dosyasına girer. Yeni uyarı sayısı tarayıcı sekmesinin başlığında da görünür. Fiyat seviyesine bağlı uyarı yoktur.

Dağılım ve en yüksek maruziyet: Doğrudan hisselerin güncel değeri ile (Mercek'te) Fon Merceği'ne girdiğiniz fon tutarları toplanır. Her fon tutarı, fonun son girdiğiniz portföy raporundaki hisse ağırlıklarıyla çarpılır (Portföyüm'deki "Fonlar dâhil gerçek dağılım" ile aynı yöntem). Fonun hisse dışı kısmı (tahvil, repo, mevduat vb.) "fonlardaki diğer varlıklar" dilimine yazılır. Nakit ve mevduat hesabınız dağılıma dâhil değildir. Fonlar dâhil yoğunlaşma uyarısı, tek bir hissenin doğrudan ve fonlar üzerinden toplam payı portföyün %20'sine ulaştığında ve bu payın bir kısmı fonlardan geldiğinde çıkar. Uyarı 5 puanlık aralıklarla yenilenir; küçük oynamalarda tekrar gelmez. Fonlar yoksa doğrudan portföyde tek hissenin %35'i aşması "bu hafta bakmanız gerekenler" listesinde gösterilir.

Tez yaşam döngüsü: Her tez kriteri "destek" (neden aldım) ya da "risk" (gerçekleşirse tez bozulur) olarak işaretlenir. Hesaplama değişmez; yalnızca sonucun yorumu ayrışır: tutmayan bir risk koşulu "önemli", tutmayan destek kriteri "dikkat" düzeyinde uyarı üretir. Gözden geçirme sıklığı (30, 90, 180 veya 365 gün) seçilir. Süre, tezin yazıldığı ya da son "Gözden geçirdim" denildiği tarihten başlar ve dolunca bilgi düzeyinde hatırlatma çıkar. Tamamı satılmış bir pozisyonun tezi duruyorsa arşivleme önerilir. Arşiv kaydı tezi, kriterleri, son kontrol sonucunu, sizin sonuç notunuzu ve o hisse için gerçekleşen kâr/zarar ile temettüyü içerir. En fazla 100 kayıt yalnızca tarayıcınızda ve yedek dosyasında tutulur.

Şirket geçmişi ve karşılaştırma (Yatırımcı paketleri): Analiz geçmişindeki dönemler, yeni bir hesap yapılmadan gösterge tablosu ve küçük trend çizgileriyle gösterilir. Ara dönemde yıllıklandırılan özkaynak kârlılığı ile net borç/FAVÖK'ün trend çizgisi, mevsimsellik nedeniyle yalnızca en çok kayıtlı olan dönem uzunluğunu (ör. yalnızca 9 aylıklar) birleştirir. Karşılaştırma, seçilen 2–4 şirketin son kayıtlı dönemini yan yana koyar; dönemler farklıysa uyarı verir. Sıralama veya "daha iyi" hükmü üretmez.

Yatırımcı Nabzı (isteğe bağlı, çift onaylı): Uyarılarım'daki yeni uyarılardan en fazla 8 başlık ile "Bu hafta bakmanız gerekenler" sayıları haftalık e-postaya dönüştürülür. Sunucuya yalnızca sayılar, hisse kodları, dönemler ve uyarı türü gider; metin sunucudaki şablondan üretilir ve saklanmaz. Gönderim yalnızca kullanıcının isteğiyle ve haftada en fazla bir kez yapılır.

Fon çıkarma senaryosu (Mercek): En yüksek maruziyet kutusunda seçtiğiniz fonların tutarı dağılımın dışına alınır (satılıp nakitte tutulmuş gibi) ve aynı hesap yeniden yapılır; her şirketin payı önceki ve sonraki değeriyle, puan farkıyla gösterilir. Kayıtlarınız değişmez; senaryo sayfa yenilenince sıfırlanır.

Fonlar dâhil portföy değeri (Mercek): Doğrudan hisselerinizin güncel değerine, Fon Merceği'ne girdiğiniz fon tutarları eklenir. Fon tutarları sizin girdiğiniz değerlerdir; fon fiyatı otomatik güncellenmez.

Bu hafta bakmanız gerekenler şu sırayla listelenir: tutmayan tez kriterleri, son tarihi geçmiş ama yüklenmemiş raporlar, açık bilanço sezonunda beklenen raporlar, sonuçlanmayı bekleyen beklentiler, yazılı tezi olmayan portföy hisseleri ve tek hissede %35'i aşan yoğunlaşma. Bunlar ölçüm ve hatırlatmadır; alım-satım önerisi değildir.

Ayarlar (⚙️): Bu bölümdeki eşikler varsayılandır ve kullanıcı tarafından değiştirilebilir: doğrudan portföyde tek hisse yoğunlaşması %35 (%10–90 arası), fonlar dâhil yoğunlaşma %20 (%5–90), Erken Uyarı Endeksi inceleme eşiği 40 (20–70) ve düşüş eşiği 8 puan (3–25), erteleme süresi 7 gün (1–60) ve sıklık seçilmemiş tezlerde gözden geçirme süresi 90 gün. Eşik değiştirmek yeni bir hesap yaptırmaz; kayıtlı ölçümlerin hangi değerde uyarıya dönüşeceğini belirler. Uyarı türleri tek tek kapatılabilir; kapatılan türler Uyarılarım'da, sekme başlığındaki sayıda ve Yatırımcı Nabzı'nda yer almaz. Uyarı kimliği eşikten bağımsız olduğu için "okundu" dediğiniz bir uyarı, eşiği değiştirdiğinizde yeniden gelmez. Ayarlar yalnızca tarayıcınızda ve yedek dosyasında tutulur.

Verilerim: Ayarlar'ın altında, tarayıcınızdaki yatırımcı kayıtlarının türlerine göre yaklaşık boyutu gösterilir; yedekleme, yedekten geri yükleme ve silme buradan yapılır. "Yatırımcım kayıtlarını sil" analiz geçmişini, uyarı durumlarını, tez arşivini ve şirket notlarını siler; portföy, tezler, beklentiler ve izleme listesi kalır. "Tüm yatırımcı verilerimi sil" sayfanın bütün kayıtlarını siler, aktivasyon kodunu korur ve açık Yatırımcı Nabzı aboneliğini durdurur.

Yatırımcım raporu (📄): Yatırımcım'ın topladığı kayıtlar yazdırılabilir bir belgeye (tarayıcının "PDF olarak kaydet" seçeneğiyle) veya sayfalara ayrılmış bir Excel dosyasına dönüştürülür: portföy, dağılım ve maruziyet, uyarılar, haftanın işleri, şirketler, tezler ve kriterleri, beklentiler, analiz geçmişi (yalnızca Excel), tez arşivi ve notlar. Portföy satırları Portföyüm'ün kendi hesabından (ortalama maliyet yöntemi) alınır; fiyatlar Portföyüm'ün son kaydettiği değerlerdir. Rapor tarayıcıda üretilir, hiçbir yere gönderilmez ve öneri içermez.

Şirket notları: Her şirket için kısa notlar Şirketlerim tablosunda ya da analiz ekranının üstündeki 📝 satırından eklenir; analiz ekranından eklenen not o analizin dönemiyle etiketlenir. Şirket başına en fazla 60 not, not başına 2.000 karakter tutulur. Notlar yalnızca tarayıcınızda ve yedek dosyasında saklanır; ZekAi'ye, Yatırımcı Nabzı'na veya sunucuya gönderilmez.

Yatırımcı ZekAi ile paylaşım (isteğe bağlı, varsayılan kapalı): Açılırsa, soru sorduğunuzda incelediğiniz şirketin özetine en fazla 1.500 karakterlik bir "Yatırımcım bağlamı" eklenir: takip edilen şirket sayısı, portföydeki hisse kodları (ağırlık sırası taşımaması için alfabetik), tezlerin kriter tutma sayıları, gözden geçirme zamanı gelen tezler, bilanço sezonu ve Yatırımcı Nabzı'yla aynı şablon cümlelerle yeni uyarılar ve haftanın işleri. Tutar, adet, ağırlık, maliyet, getiri, şirket notları ve fon adları eklenmez.

Şifreli Kasa: Bu tarayıcıdaki FinansPusulam kayıtları (Seyir Defteri'nin IndexedDB deposu dahil) tek bir kasa dosyasında toplanır ve kullanıcının parolasıyla tarayıcıda şifrelenir: anahtar paroladan PBKDF2-SHA256 (250.000 tur, 16 baytlık rastgele tuz) ile türetilir, içerik AES-GCM 256 bit ile şifrelenir. Parola saklanmaz. Aktivasyon kodları kopyalanmaz; yalnızca yeni cihazda girilmek üzere listelenir. Google Drive seçeneğinde aynı şifreli dosya kullanıcının kendi Drive'ına yazılır; istenen izin yalnızca drive.file'dır (uygulama yalnızca kendi oluşturduğu dosyayı görür) ve Google'ın verdiği erişim izni yalnızca açık sayfanın belleğinde tutulur. Google E-Tablo'dan içe aktarmada tablo, Google'ın seçme penceresinde kullanıcının seçtiği dosyayla sınırlı aynı izinle okunur.

Veri çıkış günlüğü: Sitenin her sayfasında, sayfa betiklerinden önce yüklenen küçük bir betik tarayıcının dışarıya istek gönderen üç yolunu (fetch, sendBeacon ve XMLHttpRequest) değiştirmeden izler ve her isteği yerel bir günlüğe yazar. Kayıtta zaman, amaç etiketi, adres, yöntem, gönderilen alanların adı ve boyutu, en fazla 2.500 karakterlik içerik önizlemesi ve sunucunun yanıt kodu bulunur. Amaç etiketi adresin yolundan belirlenir (ör. /investor-ai → Yatırımcı ZekAi, /hisse → Pay fiyatı). Gövdesi olan ya da adresinde kişiye özgü parametre taşıyan istekler "veri gönderdi", yalnızca genel veri okuyanlar "yalnızca okuma", Google Analytics istekleri "istatistik" olarak sınıflanır. Tekrar eden okuma istekleri 2 dakika, istatistik istekleri 30 dakika içinde tek satırda sayılır. E-posta, aktivasyon kodu ve telefon günlükte maskelenir. Sitenin kendi dosyalarına yapılan istekler listelenmez. Günlük en fazla 200 kayıt tutar ve yalnızca tarayıcıda kalır.

Rehberli Analiz ve Akademi çalışma sayfaları

Rehberli Analiz yeni bir hesaplama yapmaz; sayfadaki kartları önerilen sırayla açan 8 adımlı bir çalışma listesidir: tabloyu tanı → kâr gerçek mi → kâr kasaya giriyor mu → oranlar ve DuPont → bağlamı kur → kalite ve risk → değerleme → senaryo ve not. İlerleme ve notlar yalnızca tarayıcınızda tutulur.

Akademi çalışma sayfaları, yatırımcı sayfasında yaptığınız son analizin göstergelerini kullanır ve iki ek sınıflandırma üretir:

  • Finansal Risk Haritası (8 gösterge, düşük / orta / yüksek dikkat): Net Borç/FAVÖK ≤1 / ≤3 / üstü (net nakitte "düşük"); Borç/Özkaynak ≤1 / ≤2 / üstü; Faiz Karşılama ≥3 / ≥1,5 / altı; Cari Oran ≥1,5 / ≥1 / altı; Asit-Test ≥1 / ≥0,7 / altı; KV Yükümlülük Payı ≤%50 / ≤%70 / üstü; Döviz Borcu Payı ≤%25 / ≤%50 / üstü ve 1 Yıl İçinde Vadesi Gelen Borç / Nakit ≤1 / ≤2 / üstü. Son ikisi dipnottan kullanıcı tarafından girilir.
  • Kırmızı Bayrak Kontrolü (9 madde): sürekli negatif işletme nakit akışı (cari ve önceki dönem negatif); alacak ya da stok büyümesinin hasılat büyümesini 10 puandan fazla aşması; borç artışının %30'u ve hasılat büyümesini aşması; faaliyet dışı ve parasal kazançların net kârın %30'undan fazlası olması; sermaye artışı; faiz giderinin esas faaliyet kârının yarısını aşması. İlişkili taraf işlemleri ve açık döviz pozisyonu dipnottan kullanıcı tarafından işaretlenir. Kullanıcı her maddeye 1–3 arası olasılık ve etki puanı verir; çarpımı 6 ve üstü olanlar kırmızı, 3–5 sarı, altı yeşil hücreye düşer.

Eşikler kabadır ve sektöre göre değişir; bir inceleme önceliği sunar, hüküm vermez. Akademi testlerinde haftalık geçme notu %70, final testinde (30 soru, 45 dakika, 2 deneme hakkı) %75'tir. Başarı Belgesi, programın bu araçlarla tamamlandığını gösterir; resmî bir sertifika değildir ve Sermaye Piyasası Kurulu lisansının yerine geçmez.

Mercek Metodolojisi: ölçümler, formüller ve eşikler

Mercek, kamuya açık verilerde bilinen piyasa desenlerinin izlerini ölçer; hüküm vermez. Hiçbir çıktısı bir usulsüzlük tespiti, manipülasyon iddiası veya yatırım tavsiyesi değildir. Bu bölüm her ölçümün formülünü, kullandığı veriyi ve İz Haritası'ndaki durum eşiklerini açıkça yazar. Böylece her sonucu kendiniz yeniden hesaplayabilirsiniz.

Veriler nereden gelir?

  • Şirket verisi: Yüklediğiniz mali tablo Excel'i veya KAP finansal rapor dosyası. Dosya tarayıcınızda okunur ve sunucuya gönderilmez.
  • Elle girdiğiniz veriler: Geçmiş dönem fiyatları, fiili dolaşım oranı, içeriden işlem bildirimleri, borçlanma aracı vadeleri, kredi notları ve fon portföyleri. Yalnızca bu tarayıcıda saklanır.
  • Çapa seti: Büyük şirketlerin özkaynak, hasılat ve net kâr verileri. FinansPusulam her bilanço sezonunda günceller. Fiyatlar her gün fiyat servisinden alınır. İzleme listenize kaydettiğiniz şirketler de çapa olur; aynı şirket her iki yerde de varsa sizin kaydınız esas alınır.
  • KAP olay bildirimleri: Yalnızca bildirimin yayımlandığı bilgisi ve kategorisi kullanılır; bildirimin içeriği işlenmez.

İz Haritası durumları

Her desen için dört durumdan biri gösterilir. Belirgin iz: ölçüm, aşağıda yazan üst eşiği aşıyor. Sınırlı iz: ölçüm, alt eşik ile üst eşik arasında. İz görülmedi: ölçüm, alt eşiğin altında. Veri yok: ilgili kart için gereken veri girilmedi. Eşikler, finans literatüründe yaygın başvuru noktalarıdır ve sektöre göre farklı okunmalıdır. Bir iz, bir sorunun kanıtı değil, incelemeye değer bir ölçümdür. İz görülmemesi de bir güvence değildir.

İz geçmişi: Her şirketin İz Haritası sonucu yalnızca sizin tarayıcınızda tarihli olarak saklanır (en fazla 12 kayıt, günde bir). Analizi daha sonraki bir günde yenilediğinizde her desenin önceki durumu yan sütunda gösterilir; ▲ izin güçlendiğini, ▼ zayıfladığını belirtir.

  • Değer–temel kopuşu (büyüklük): şirketin PD/DD'si ÷ çapaların medyan PD/DD'si. Belirgin iz ≥10, sınırlı iz ≥3.
  • Değer–temel kopuşu (zaman): ayrışma çarpanı veya güncel PD/DD ÷ şirketin kendi medyan PD/DD'si. Herhangi biri ≥3 ise belirgin iz, ≥1,5 ise sınırlı iz.
  • Sığ dolaşım: fiili dolaşım oranı. %15'in altı belirgin iz, %25'in altı sınırlı iz.
  • Kademeli ortak çıkışı: net içeriden satışın sermayeye oranı ≥%5, fiili dolaşım oranında ≥15 puan artış veya bir rolün ortaklık payında ≥10 puan düşüş belirgin iz sayılır. Aynı ölçümler için ≥%2, ≥5 puan ve ≥3 puan sınırlı izdir.
  • Sulanma ve sermaye işlemleri: girilen bedelli, tahsisli ve dönüştürülebilir tahvil oranlarının toplamı ≥%100 ise belirgin iz. Bu toplam sıfırdan büyükse veya dönüştürülebilir tahvil varsa sınırlı iz. Bedelsiz artırım pay sayısını artırır ama değer aktarmadığı için toplama girmez. Fon kullanımında plandan sapma %30 ve üzerindeyse durum en az sınırlı iz olur.
  • Söz ve gerçekleşme: karşılanma oranı <%25 ise belirgin iz, <%50 ise sınırlı iz. Beklenen tutar baz dönemin yıllık hasılatının %10'undan küçükse durum "İz görülmedi" olarak kalır ve not düşülür.
  • Rehinli paylar: rehinli pay, dolaşımdaki payın ≥%10'u veya sermayenin ≥%5'i ise belirgin iz. Daha düşük herhangi bir rehin sınırlı izdir.
  • Borç ve finansman stresi: net borç/FAVÖK ≥4x, faiz karşılama <1x veya 12 ay içinde vadesi gelen ödemelerin nakdi aşması belirgin iz sayılır. Net borç/FAVÖK ≥3x, faiz karşılama <2x veya döviz borç payı ≥%50 iken net borç/FAVÖK ≥2x ise sınırlı izdir.
  • Kâr kalitesi: Beneish M-Score > −1,78, işletme nakdi/net kâr <0 veya kâğıt kâr oranı ≥%50 ise belirgin iz. M-Score −2,22 ile −1,78 arasındaysa, işletme nakdi/net kâr <0,5 ise veya kâğıt kâr oranı ≥%25 ise sınırlı iz.
  • İlişkili tarafa değer akışı: ilişkili taraf alacağı/özkaynak ≥%20 ise belirgin iz. Alacakların bir yılda %50'den fazla artıp hasılat büyümesini 30 puandan fazla aşması da belirgin izdir. Alacak/özkaynak ≥%10 veya alacak büyümesinin hasılat büyümesini 15 puandan fazla aşması sınırlı izdir.
  • KAP olay akışı: ölçüm değil, e-posta bildirimidir. Aşağıda ayrıca anlatılır.

Büyüklük Çapası

Değer oranı = şirketin piyasa değeri ÷ çapanın piyasa değeri. Özkaynak oranı = şirketin özkaynağı ÷ çapanın özkaynağı. Özkaynağın karşıladığı pay = özkaynak oranı ÷ değer oranı. Bu değer 1'e yakınsa şirket çapayla benzer bir değerleme düzeyindedir; 1'in altında kaldıkça piyasa değeri, açıklanan özkaynağın çapadaki karşılığından uzaklaşır. Temsilî ölçüm olarak çapaların medyan PD/DD'si kullanılır, çünkü medyan tek bir uç çapanın sonucu belirlemesini önler. Şirketin sektörü biliniyorsa (çapa sektör haritası veya Sektör Merceği seçimi) ve aynı sektörde en az 3 çapa varsa, sektör medyanı PD/DD de ayrıca gösterilir. Hasılat ve net kâr oranları yalnızca iki şirketin verisi aynı tabandaysa gösterilir: ikisi de son 12 ay ya da ikisi de aynı dönemin kümülatifi. Zarar eden şirkette net kâr oranı hesaplanmaz. En fazla 40 çapa kullanılır; şirket kendisinin çapası olamaz. Holdingler, GYO'lar ve yeni halka arzlar yapısal olarak farklı değerlenebilir.

Değer–Temel Ayrışması

Girdiğiniz dönem sonu fiyatları ile her dönem için piyasa değeri = fiyat × güncel toplam pay adedi, PD/DD = piyasa değeri ÷ özkaynak ve F/K = piyasa değeri ÷ son 12 ay ana ortaklık net kârı hesaplanır. F/K yalnızca kâr pozitifken hesaplanır. Fiyatların bedelsiz ve bölünmelere göre düzeltilmiş olması gerekir. En az 3 dönem fiyatı gerekir; güncel fiyat ayrıca eklenir. Ayrışma çarpanı = (son piyasa değeri ÷ ilk piyasa değeri) ÷ (son özkaynak ÷ ilk özkaynak). 1 değeri, piyasa değeri ile özkaynağın birlikte hareket ettiğini gösterir. Güncel PD/DD, şirketin girilen dönemlerdeki kendi medyan PD/DD'siyle de karşılaştırılır. TMS 29 kapsamında her dönemin tutarları kendi raporlama tarihine göre düzeltildiğinden, oranlar TL tutarlardan daha sağlıklı karşılaştırılır.

Halka Açıklık Ölçümü

Dolaşımdaki payların değeri = piyasa değeri × fiili dolaşım oranı. Fiili dolaşım oranını KAP'taki şirket genel bilgileri ve Merkezi Kayıt Kuruluşu verileri yayımlar; oranı siz girersiniz. Piyasa değerinin tamamı, yalnızca dolaşımdaki payların işlem gördüğü fiyattan hesaplanır. Bu ölçüm, çapa ve ayrışma ölçümleriyle birlikte okunmalıdır.

Ortak Çıkış İzi

Girdiğiniz içeriden işlem bildirimleri, kişi adı yerine rol (hâkim ortak, ortak şirket, yönetim kurulu üyesi, üst yönetici, diğer içeriden kişi) ile toplanır. Ölçümler şunlardır:

  • Kümülatif net içeriden satış: satılan pay − alınan pay. Sermayeye ve güncel dolaşımdaki paya oranı ayrıca verilir.
  • Son 12 aydaki net satış ve varsa satmama taahhüdünün bitişinden sonraki net satış.
  • Borsa dışı satış payı: (toptan satış + özel emir) ÷ toplam satış.
  • Ağırlıklı ortalama satış fiyatı ve güncel fiyatla farkı. Borsa dışı işlemlerde önceki kapanışa göre ortalama iskonto da hesaplanır.
  • Ortaklık payı: her rolün ilk ve son ölçümü ile aradaki puan farkı.
  • Fiili dolaşım oranının seyri.
  • Rehinli payın sermayeye ve dolaşımdaki paya oranı.

Sermaye işlemleri grafikte işaret olarak gösterilir: BD bedelli, BZ bedelsiz, TH tahsisli, PD dönüştürülebilir tahvil. Özel durum açıklamaları ayrı bir listede durur; içeriden işlemlerle ilişkilendirilmez ve hesaplamalara girmez. İçeriden pay alım-satımları ve sermaye işlemleri yasaldır ve KAP'ta bildirilir. Mercek bunların nedenini veya niyetini değerlendirmez.

Sermaye Artırımı: Fon Kullanımı

Bedelli artırımla toplanan tutar, izahnamede taahhüt edilen kullanım payları (%) ve KAP'taki fon kullanım raporuna göre kullanılan tutarlar kullanıcı tarafından girilir. Kullanım oranı = kullanılan toplam ÷ toplanan tutar. Plandan sapma = Σ |kalemde kullanılan − kullanılan toplamın plandaki payı| ÷ 2 ÷ kullanılan toplam; yani kullanılan paranın, izahnamedeki dağılıma göre başka kalemlere kayan kısmı. Kullanım yerinin değiştirilmesi izahnamede öngörülen ve KAP'ta açıklanan bir süreçtir; ölçüm yalnızca farkı gösterir, gerekçesini değerlendirmez.

Söz ve Gerçekleşme

KAP'ta tutarıyla açıklanan sipariş ve sözleşmelerin açıklama tarihi, tutarı (döviz ise açıklama tarihindeki kurla TL karşılığı) ve varsa teslimat süresi kullanıcı tarafından girilir; süre açıklanmamışsa 12 ay kabul edilir. Hasılat serisi Mali Tablo Excel'den okunur: yıllıklandırılmış sayfa varsa o kullanılır, yoksa yıllık hasılat = dönem kümülatifi + önceki yıl toplamı − önceki yılın aynı dönem kümülatifi ile hesaplanır.

  • Beklenen = Σ tutar × min(1, geçen ay ÷ teslimat süresi); geçen ay, açıklama tarihinden son dönem sonuna kadardır.
  • Baz dönem: ilk açıklamadan önceki son dönem.
  • Ek hasılat = Σ (dönemin yıllık hasılatı − baz dönemin yıllık hasılatı) × (önceki döneme göre geçen ay ÷ 12); baz dönemden sonraki her dönem için.
  • Karşılanma = ek hasılat ÷ beklenen.

Hasılat nominal tutarlarla karşılaştırılır; enflasyon ek hasılatı büyüttüğü için ölçüm "iz görülmedi" yönüne kayar. Ek hasılat yalnızca yeni sözleşmelerden gelmez, mevcut işlerdeki büyüme de buraya yansır. Bağlı ortaklıklar, ortak girişimler ve çok yıllı teslimat takvimleri hasılatın zamanlamasını değiştirebilir; iptal ve ertelemeler şirketin sonraki KAP açıklamalarında yer alır.

Borç ve Finansman Stresi

FAVÖK = esas faaliyet kârı + amortisman. Net borç / FAVÖK hesaplanır; net borç sıfır veya negatifse "Net nakit" yazılır. Faiz karşılama = esas faaliyet kârı ÷ finansman gideri. FAVÖK / finansman gideri ve toplam yükümlülük / özkaynak da gösterilir. Excel verisi son 12 ay bazındadır. KAP dosyası dönem kümülatifi olduğunda gelir tablosu tutarları 12 ÷ dönem ay sayısı ile yıllıklandırılır. İsteğe bağlı olarak 12 ay içinde vadesi gelen borçlanma aracı ödemeleri ÷ nakit, kredi notu seyri ve döviz cinsi borç payı eklenebilir. Enerji, altyapı ve GYO'da yapısal olarak yüksek kaldıraç görülebilir.

Kâr Kalitesi

Beneish M-Score, bu sayfanın Yatırımcı Araçları bölümünde anlatılan 5 değişkenli varyantla hesaplanır. İşletme nakdi / net kâr = işletme faaliyetlerinden nakit akışı ÷ ana ortaklık net kârı; yalnızca net kâr pozitifken hesaplanır. Kâğıt kâr oranı = yatırım faaliyetlerinden net kazanç ÷ net kâr. Yatırım faaliyetlerinden gelirler; yatırım amaçlı gayrimenkul ve finansal varlıkların değer artışlarını, varlık satış kazançlarını içerir ve çoğu nakde dönmez. Oran %50 ve üzerindeyse belirgin iz, %25 ve üzerindeyse sınırlı iz gösterilir. Kalem dosyada yoksa oran hesaplanmaz.

İlişkili Taraf Akışı

İlişkili taraflardan alacaklar ve ilişkili taraflara borçlar, Excel'de bu adla geçen satırlardan otomatik okunur. KAP dosyasında dipnottan elle girilir. Ölçümler: ilişkili taraf alacağı ÷ özkaynak, ilişkili taraf alacağı ÷ toplam varlık, net pozisyon = alacaklar − borçlar ve alacak büyümesi ile hasılat büyümesinin karşılaştırması. Çok dönemli Excel'de büyüme son 4 çeyrek üzerinden, diğer durumlarda önceki döneme göre hesaplanır. İlişkili taraf işlemleri olağan ticari ilişkilerden doğabilir ve tek başına bir sorun göstermez.

Fon Merceği

  • Yoğunlaşma: ilk 1, 3 ve 5 hissenin fon portföyündeki payı. Etkin hisse sayısı = 1 ÷ Σ(ağırlık²) (Herfindahl endeksinin tersi).
  • Satılma süresi: her hisse için pozisyon ÷ (günlük işlem hacmi × katılım oranı). Pozisyon = fon büyüklüğü × hissenin portföy payı. Katılım oranı varsayılan olarak %20'dir ve değiştirilebilir. Tablo portföyün yarısının ve tamamının kaç günde satılabileceğini gösterir. Geri ödeme valörü girildiyse valör süresi içinde satılabilen kısım da hesaplanır.
  • Görünmeyen yoğunlaşma: her fona yatırdığınız tutar × hissenin fon portföyündeki payı, doğrudan tuttuğunuz hisselerle toplanır. Sonuç, aynı şirkete doğrudan ve dolaylı toplam maruziyetinizdir.

Rapordan otomatik okuma: KAP'taki fon portföy raporu (PDF) yüklendiğinde tarayıcıda okunur. KAP'ın standart formunda Türk lirası cinsinden hisse satırlarının "fon portföy değerine göre" oran sütunu, kurucuların kendi biçimlerinde ise "Hisse senetleri" bölümündeki her satırın portföy içindeki yüzdesi alınır; aynı hissenin birden fazla satırı toplanır, eksi satırlar (ör. ödünç verilen veya açığa satılan paylar) net pozisyondan düşülür. Alış ve satış listeleri, yatırım fonu ve borsa yatırım fonu payları alınmaz. Fon değeri raporun "Toplam Değer/Net Varlık Değeri" satırından alınır. Yabancı hisseler, yatırım fonları, türev ürünler ve borçlanma araçları alınmaz.

Fon Merceği fonlara "riskli" gibi bir etiket koymaz; yalnızca girdiğiniz portföy verisinden ölçüm üretir.

Fon Karnesi

Fon Kontrol sayfasındaki karne, kullanıcının fonun izahnamesinden ve KAP'taki performans sunum raporundan girdiği bilgileri tek kartta gösterir: fon türü, karşılaştırma ölçütü, aynı dönem için fon ve ölçüt getirisi, yıllık yönetim ücreti, performans ücreti ve toplam gider oranı. Getiri farkı = fon getirisi − ölçüt getirisi (yüzde puan). Fon getirileri yönetim ücreti düşüldükten sonra açıklandığı için ücret ayrıca getiriden düşülmez. Serbest fon, girişim sermayesi yatırım fonu ve gayrimenkul yatırım fonu seçildiğinde bu fonların paylarının yalnızca nitelikli yatırımcılara satılabildiği belirtilir. Karne fonları sıralamaz, puanlamaz ve İz Haritası'na durum yazmaz.

Getiri kaynağı

Kullanıcı, portföydeki hisselerin karne dönemindeki getirisini girer. Katkı = hissenin fondaki ağırlığı × dönem getirisi (yüzde puan). Katkılar büyükten küçüğe sıralanır; ilk 1 ve ilk 3 hissenin payı = ilgili katkıların toplamı ÷ getirisi girilen tüm hisselerin toplam katkısı. Karnede fon getirisi girilmişse ilk 3 hissenin katkısı fon getirisine de bölünür. Diğer hisselerin toplam katkısı eksi olduğunda pay %100'ü aşabilir. Toplam katkı sıfır veya eksiyse pay hesaplanmaz. Ağırlıklar dönem içinde değiştiği için sonuç yaklaşıktır; en doğru sonuç dönem başına ait portföy raporuyla alınır.

Portföy–getiri uyumu

Getiri kaynağında hisse getirileri, Fon Karnesi'nde fon getirisi ve hisse dışı kısmın yaklaşık dönem getirisi girildiğinde hesaplanır. Türetilen getiri = hisse katkılarının toplamı + (100 − hisse ağırlığı) × hisse dışı getiri ÷ 100. Fark = fonun açıkladığı getiri − türetilen getiri (yüzde puan). Fark; yönetim ücreti ve giderler, dönem içindeki alım-satımlar, raporda görünmeyen pozisyonlar ve hisse dışı getirinin yaklaşık girilmesinden kaynaklanabilir. Getirisi girilmeyen hisse ağırlığı %10'u aşıyorsa sonuçta belirtilir. Eşik veya durum atanmaz.

Portföy değişimi (iki rapor arası)

Bir fonun yeni dönem portföy raporunu yüklediğinizde, o fon için daha önce kayıtlı portföy (farklı bir rapor dönemine aitse) kendiliğinden "önceki dönem" olarak saklanır. İki raporu aynı anda karşılaştırmak için önceki ayın raporu ayrıca da yüklenebilir. Aynı dönemin raporu tekrar yüklenirse karşılaştırma tabanı değişmez.

  • Portföye giren / çıkan: yalnızca bir raporda yer alan hisseler.
  • Ağırlığı artan / azalan: iki raporda da olan hisselerde ağırlık farkı ≥ 0,5 puan. Ağırlık, hissenin fon portföy değeri içindeki payıdır (FPD %).
  • Yoğunlaşma: hisse sayısı, hisselerin toplam ağırlığı ve hisse sayısı 10'u aşıyorsa en büyük 10 hissenin toplam ağırlığı, iki dönem yan yana.

Ağırlık yalnızca alım-satımla değil, hisse fiyatlarının hareketiyle de değişir: fon hiçbir işlem yapmasa bile değer kazanan hissenin ağırlığı artar. Bu nedenle "ağırlığı artan" ifadesi alım yapıldığı anlamına gelmez; karşılaştırma pozisyon değişimini ölçmez, ağırlık değişimini gösterir. Raporlar yalnızca tarayıcınızda okunur.

Fon akışı

Kullanıcı iki tarih için fonun tedavüldeki pay sayısını ve pay fiyatını girer. Net akış = (pay sayısı₂ − pay sayısı₁) × (fiyat₁ + fiyat₂) ÷ 2. Akış oranı = net akış ÷ (pay sayısı₁ × fiyat₁). İş günü, takvim günü × 5/7 ile yaklaşık hesaplanır. Akış fonun getirisini içermez; getiri ayrıca pay fiyatı değişimi olarak gösterilir. Satılma süresi hesaplanmışsa, hisse kısmında bir günde satılabilen tutar da (her hisse için en fazla pozisyonu kadar: günlük hacim × katılım oranı) fon değerine oranla yan yana verilir. Eşik veya durum atanmaz.

KAP olay bildirimleri

Mercek abonelerinin takip listesindeki şirketlerde aşağıdaki 16 türden bir bildirim yayımlandığında e-posta gönderilir: kâr payı dağıtımı, pay geri alımı, içeriden pay işlemi, Borsa İstanbul tedbiri, kredi notu, borçlanma aracı ödemesi, pazar değişikliği, borç yapılandırma, sermaye işlemi, pay rehni, denetim görüşü, işlem durdurma, toptan satış ve talep toplama, birleşme ve bölünme, duran varlık alımı ve satımı, yeni iş ilişkisi ve sipariş. Sınıflandırma önce bildirimin konu başlığındaki anahtar kelimelerle yapılır; başlıkta bir türe uyan kelime yoksa KAP listesindeki kısa özete bakılır; bir bildirim birden fazla türe uyarsa bu sıradaki ilk tür kullanılır. Sermaye işlemlerinde tür (bedelli, bedelsiz, tahsisli, dönüştürülebilir) ve aşama (yönetim kurulu kararı, SPK başvurusu, SPK onayı, yeni pay alma hakkı, satış sonucu, tescil) başlıktaki kelimelerden eklenir; aşama bulunamazsa yalnızca tür yazılır. Bildirimin içi açılmaz; hak kullanım ve ödeme tarihleri gibi ayrıntılar KAP bağlantısındadır. E-postada yalnızca şirket kodu, kategori, bildirimin başlığı ve KAP bağlantısı bulunur. Bildirimin özeti, kişi adı ve herhangi bir yorum eklenmez. Aynı bildirim 30 gün içinde ikinci kez gönderilmez.

Sınırlar

Veri kadar doğrudur: Ölçümler yüklediğiniz dosyaya ve girdiğiniz verilere dayanır; hatalı veri hatalı ölçüm üretir. Eşikler geneldir: Sektöre, iş modeline ve şirketin evresine göre farklı okunmalıdır. Hızlı büyüyen şirketler ve holdingler iz üretebilir. Nedeni ölçmez: Mercek bir ölçümün neden oluştuğunu değerlendirmez; niyet veya usulsüzlük çıkarımı yapmaz. İşlem bazlı veri yoktur: Açıklama öncesi anormal işlemler gibi desenler bu veriyle ölçülemez.

Yanlış ölçüm bildirin

Bir ölçümün yanlış hesaplandığını ya da bir verinin hatalı okunduğunu düşünüyorsanız bize yazın. Mümkünse şirket kodunu, dönemi ve ilgili kartın ekran görüntüsünü ekleyin: info@finanspusulam.com veya WhatsApp.

Erken Uyarı Sinyalleri: eşik mantığı

Erken Uyarı Sinyalleri, "veri gitmeden uyarı gelsin" ilkesiyle tasarlandı. Cihazınızdaki hesaplama sonuçları sunucuya tutar olarak değil, bant olarak iletilir; sunucu yalnızca bu bantların kötüye doğru hareket edip etmediğine bakar. Ham tutarın sunucuya ulaşması mimari olarak mümkün değildir — sunucu, önceden tanımlı bant değerleri dışındaki hiçbir girdiyi kabul etmez.

İzlenen bantlar ve şiddet sıralaması (soldan sağa: kötüden iyiye):

Sinyal ne zaman üretilir? Bir gösterge, bu sıralamada bir önceki gönderimine göre daha kötü bir banda geçtiğinde uyarı tetiklenir. Bantlar içinde kalan dalgalanmalar sinyal üretmez — yani rakamınızın 6,2 aydan 6,0 aya inmesi sizi rahatsız etmez, ama 6 ay+ bandından 3-6 ay bandına düşmesi eder. Bunlara ek olarak iki ayrık kural vardır: TTK 376 eşiğinin ilk kez tetiklenmesi ve kritik alarm sayısının artması.

Gürültü kontrolü: Aynı kullanıcıya 24 saatte en fazla bir bildirim gönderilir; kötüleşme sürse bile tekrar tekrar uyarılmazsınız. Sunucuda her cihaz kodu için yalnızca son 8 gönderim tutulur ve 90 gün sonra otomatik silinir.

Özellik varsayılan olarak kapalıdır ve azami gayret esasıyla çalışır: uyarının her koşulda ve zamanında ulaşacağını taahhüt etmiyoruz — kendi finansal takibinizin yerine geçmez, onu tamamlar.

İşletmem kokpiti ve Haftalık Nabız

İşletmem ekranı yeni bir hesap yapmaz; sağlık skoru, alarmlar, önceki döneme göre değişimler ve Seyir Defteri'ndeki yaklaşan ödemeleri tek ekranda toplar. Kartlardaki küçük çizgiler, seçili döneme kadar en fazla son 6 dönemi gösterir; son noktanın rengi ilk döneme göre yönü belirtir (borçlulukta düşüş iyi, skorda ve marjda artış iyi sayılır). "Bugün yapmanız gereken işler" şu öncelikle sıralanır: örnek veri uyarısı, karşılanamayan yakın ödemeler, kritik alarmlar, eksik dönem verisi, diğer alarmlar ve yedekleme hatırlatması. Bir ödemenin "karşılanıp karşılanmadığı" yalnızca Seyir Defteri'ne girdiğiniz güncel nakit ya da kendi bilançonuzdaki kasa ile kıyaslanır; örnek şirketin kasası gerçek ödemelerinizle kıyaslanmaz. Bugünkü nakdinizi doğrudan bu ekrandan da girebilirsiniz; değer yalnızca cihazınızda tutulur ve Seyir Defteri bir sonraki açılışta kendi kaydına alır (Seyir'de daha yeni bir değer varsa o geçerli kalır).

Haftalık Nabız (isteğe bağlı, varsayılan olarak kapalı) aynı ekranın özetini, Erken Uyarı kartında çift onayla doğruladığınız e-posta adresinize gönderir. Nabız kendiliğinden gitmez: haftada bir uygulamada çıkan kutuda Gönder'e bastığınızda ya da Nabız sekmesinden test e-postası istediğinizde gönderilir. E-postayı oluşturmak için sunucuya şunlar gider: dönem etiketi, sağlık skoru ve önceki döneme göre değişimi, kasa bakiyesi, net kâr marjı, nakit yeterliliği, o haftanın işlerinin başlıkları (alarm başlıkları dâhil), "ne değişti" satırları (satış ve kasa gibi toplam tutarlar dâhil) ve Seyir Defteri'ndeki önümüzdeki 14 günün ödemelerinin yalnızca tarihi ve türü. Firma adı, Seyir kalemlerinin açıklaması ve tutarı gönderilmez. Metin yalnızca e-postayı oluşturup göndermek için kullanılır ve sunucuda saklanmaz; yalnızca cihaz kodu başına günlük gönderim sayacı 24 saat tutulur. Nabız ile Erken Uyarı birbirinden bağımsız durdurulur: Nabız e-postasındaki bağlantı yalnızca Nabız'ı kapatır.

Hedef Pusulası: bütçe, KPI ve hedef takibi

Hedef Pusulası yeni bir finansal hesap yapmaz; sizin girdiğiniz hedefleri (bütçe) ve gerçekleşenleri birim (mağaza, şube, depo, bölge…) ve gösterge (KPI) bazında karşılaştırır. Tüm veriler tarayıcınızda tutulur.

Hafif sürüm (KOBİ Pro ve üstü) şirket genelinde en fazla 10 gösterge, otomatik yorum, yıl sonu tahmini ve Hedef ZekAi'nin bir risk ile bir fırsat önerisiyle çalışır; birim kırılımı (25 düğüm, Kurumsal'da sınırsız), revizyon, haftalık müdür formu, birim bazında mutabakat, PDF / Excel rapor ve Hedef ZekAi'nin tam analizi ile eylem planı ek modüldedir. Hedef ZekAi, yalnızca soru sorduğunuzda tutar ve firma adı içermeyen özet göstergeleri alır; önerileri karar desteğidir.

Seyir Defteri: ödeme planı, gerçek borçlanma maliyeti ve öncelik sırası

Ödeme planı motoru. Krediler için tutar, yıllık faiz, BSMV (varsayılan %5), vade, ödeme sıklığı (1, 3, 6 ya da 12 ay), plan tipi (eşit taksit, eşit anapara, balon) ve ilk ödeme tarihi girilir. Dönem faizi = yıllık faiz × (sıklık ÷ 12) × (1 + BSMV); eşit taksitte taksit = P × i ÷ (1 − (1 + i)−n). Ticari kredide KKDF sıfırdır. Döviz kredileri girilen kurla TL'ye çevrilir.

Gerçek borçlanma maliyeti, aktif kredilerin kalan TL bakiyesiyle ağırlıklandırılmış yıllık maliyetidir: Σ(kalan bakiye × yıllık faiz × (1 + BSMV)) ÷ Σ kalan bakiye. Oran nominaldir (bankanın kotasyonuyla karşılaştırılabilsin diye); aylık bileşik efektif maliyet bunun üzerindedir. Bu oran sözleşmeden geldiği için mali tablodan ölçülen borçlanma maliyetinin iki hatasından (faizin satış maliyetine yazılması, yıl içinde kapanan borç) etkilenmez; Analiz katmanındaki sermaye maliyeti hesabına tek tıkla önerilir ve yalnızca bu cihazda saklanır. Döviz kredilerinde kur farkı maliyeti dâhil değildir.

Ödeme önceliği. Nakit projeksiyonunda kasanın yetmediği ilk haftada ödemeler risk sırasına konur: çek (92), kredi taksiti (85), vergi ve SGK (80), senet (78), maaş (75), teminat mektubu (68), kira (55), diğer (45). Kasa bu sıraya göre dağıtılır; sığmayanlar "kaydırılması gerekenler" olarak listelenir. Sıra genel bir risk sıralamasıdır (karşılıksız çekin adli sonucu, kamu borcunun gecikme zammı gibi), hukuki tavsiye değildir.

Belge okuma. Ödeme planı, kart ekstresi, vergi/SGK tahakkuku ve benzeri belgeler tarayıcıda okunur: PDF'in metin katmanı pdf.js ile, fotoğraflar tarayıcıda çalışan açık kaynak OCR ile işlenir. Çıkarılan alanlar güven rozetiyle gösterilir, ödeme planı motoruyla çapraz kontrol edilir ve yalnızca siz onaylayıp kaydettiğinizde deftere işlenir. Belge sunucuya gönderilmez.

Seyir Defteri: haftalık yük ısı haritası

"90 Gün" sekmesinin üstündeki şerit, önümüzdeki 13 haftanın her birini tek hücrede gösterir. Renk, o haftanın ödeme toplamının 90 günlük haftalık ortalamaya oranıdır: ortalamanın altı, ortalama civarı (1× üstü), yoğun (1,8× ve üstü) ve yığılma (2,2× ve üstü). Eşikler, aşağıdaki hafta listesindeki "yoğun" ve "yığılma" etiketleriyle aynıdır. Bugünkü nakit girildiyse, hafta sonu nakdi eksiye düşen hafta kırmızı çerçeveyle işaretlenir. Hesap yalnızca tarayıcınızda yapılır.

Seyir Defteri: e-posta vade hatırlatması

Tarayıcı bildirimleri yalnızca uygulama açıkken çalışır. Uygulama kapalıyken de hatırlatma isteyenler için Seyir Defteri'nde isteğe bağlı bir e-posta hatırlatması vardır; varsayılan olarak kapalıdır ve adres çift onayla doğrulanır.

Telefona vade hatırlatması: Aynı hatırlatma e-posta vermeden telefon bildirimi olarak da açılabilir. Bunun için önce Radar'da o cihazda bildirimlerin açılmış olması gerekir; vadeler cihazın bildirim kaydına eklenir. Bu yolda yalnızca vade tarihi, türü ve yönü gönderilir; açıklama ve tutar seçeneği yoktur. Zamanlama e-postayla aynıdır (1–3 gün kala bir kez, vade günü bir kez, 08:00 sonrası). Liste Seyir'de kayıt değiştikçe ve sayfa her gün ilk açıldığında eşitlenir; telefon hatırlatmasını kapattığınızda vadeler kayıttan hemen silinir.

Hatırlatma azami gayret esasıyla çalışır; e-postanın ya da bildirimin her koşulda ve zamanında ulaşacağını taahhüt etmiyoruz. Ödeme takibinizin yerine geçmez, onu tamamlar.

CFO ZekAi nasıl çalışır?

Yapay zekâyı ürünün merkezine koyduğumuz için, nasıl çalıştığını da açıkça yazıyoruz.

Ne gönderilir: Siz bir soru sorduğunuzda, cihazınızda hesaplanmış özet göstergeler modele iletilir: oranlar, skor ve bileşenleri, tetiklenen alarm başlıkları, dönem etiketi, seçtiğiniz sektör ve satış, net kâr, FAVÖK, işletme sermayesi gibi belirli toplam tutarlar — yorumun somut olabilmesi için. Yeni analiz modüllerinin çıktıları da (ROIC/WACC farkı, kredi kapasitesi aralığı, büyüme tavanı, net parasal pozisyon) bu özete dâhildir. Ne gönderilmez: firma adınız, kimlik bilgileriniz, müşteri listeniz ve kalem kalem ham muhasebe kayıtlarınız — yani bilanço ve gelir tablonuzun tamamı gönderilmez, yalnızca yorum için gereken toplamlar gider. Yanıt üretildikten sonra bu özet FinansPusulam tarafında saklanmaz.

Hesaplamayı model yapmaz. Bu ayrım önemlidir: skorunuz, oranlarınız, Altman Z′ değeriniz ve alarmlarınız bu sayfada tanımlı deterministik formüllerle, tarayıcınızda hesaplanır. CFO ZekAi bu sonuçları yalnızca yorumlar ve açıklar — rakamları kendisi üretmez. Dolayısıyla aynı veri her zaman aynı skoru verir; modelin yanıtı değişse de skorunuz değişmez.

Sınırları: Modele "yalnızca kendisine verilen özetteki bilgileri kullan, rakam uydurma, kesin yatırım/hukuki/muhasebe tavsiyesi verme ve mali müşavir doğrulaması öner" talimatı verilmiştir. Buna rağmen dil modelleri hata yapabilir; ZekAi'nin söylediği bir rakam ekrandaki panelle çelişiyorsa doğru olan paneldir. Kritik kararlar öncesinde çıktıyı mali müşavirinizle doğrulayın.

Diğer sayfaların asistanları: Aynı ilke Yatırımcı ZekAi, Fon ZekAi, SeyrüSefer ZekAi ve Öğretmen ZekAi için de geçerlidir: her biri yalnızca kendi sayfasında çalışır, o sayfada tarayıcınızda hesaplanmış sonuçları yorumlar ve rakam üretmez. Her asistanın hangi özeti aldığı Gizlilik Politikası'nda tek tek yazılıdır.

Sağlayıcı: Yanıtlar Anthropic PBC altyapısı üzerinden üretilir. Ticari şartlar kapsamında iletilen veriler model eğitiminde kullanılmaz ve en fazla 30 gün saklanır. ZekAi asistanlarını hiç kullanmazsanız hiçbir finansal veriniz cihazınızdan çıkmaz.

Verileriniz nerede işleniyor?

Tüm bu hesaplamalar — skor, Z′, alarmlar, kıyaslar — tarayıcınızın içinde çalışır. Mali verileriniz sunucuya gönderilmez, hesabınıza bağlanmaz, üçüncü tarafla paylaşılmaz. Bu ilkenin istisnaları yalnızca sizin açtığınız isteğe bağlı özelliklerdir ve hepsi varsayılan olarak kapalıdır. Başlıcaları: ZekAi asistanlarından birine soru sorduğunuzda sorunuz ve o sayfada hesaplanan seçili göstergeler (bazı asistanlarda satış, net kâr gibi belirli toplam tutarlar da) firma adı olmadan, Erken Uyarı Sinyalleri'ni açtığınızda tutar içermeyen kategorik bantlar ve kimlikle eşleşmeyen rastgele bir cihaz kodu, Seyir Defteri'nde e-posta vade hatırlatmasını açtığınızda vade tarihleri ve kalem türleri (ayrıca seçerseniz açıklama ve tutarlar), Haftalık Nabız'ı açtığınızda ise firma adı içermeyen haftalık özet (ayrıntı) şifreli bağlantıyla işlenir. Ayrıntıları yukarıdaki bölümlerde ve Gizlilik Politikası'nda açıklanmıştır. Haftalık brifing e-postası ve telefon bildirimleri ise yalnızca herkese ortak takvim ve piyasa verisi içerir, sizin verinizi kullanmaz. Mizan içe aktarma, mizan kontrolleri ve oran kaynağı dökümü tamamen tarayıcınızda yapılır. Akademi'de isteğe bağlı Başarı Belgesi doğrulama kaydını seçerseniz yalnızca belge numarası, tarih, final puanı ve adınızın geri döndürülemez özeti (SHA-256) gönderilir; bu kayıt mali veri içermez (ayrıntı).

💡 Metodolojiyi kendi rakamlarınızla test edin: Üyelik gerekmeden verilerinizi girin, skorunuzun dört bileşenini ve tetiklenen alarmları bu sayfadaki kurallarla karşılaştırın. Skorunuzu hesaplayın →
Devamı için
📖 Yatırımcı Okulu · tüm dersler 🎓 Akademi · 12 haftalık temel analiz programı ← Blog'a dön
📘 AÇIK METODOLOJİ Bu yöntemleri PDF olarak indirin

Kullandığımız modelleri katsayılarına kadar açık yazdık. Ücretsiz; kaydolmadan da indirebilirsiniz.

Tüm rehberler →
Erken Uyarı Endeksi Altman · Piotroski · Beneish bileşik 0–100 skor
TMS 29 · Reel Performans Net parasal pozisyon ayrıştırması