İnşaat & Taahhüt sektörü finansal oranlarıKârlılık, likidite, borçluluk ve nakit döngüsü için kıyas aralıkları
Son güncelleme: 21 Temmuz 2026 · Kaynak: TCMB Sektör Bilançoları — İnşaat (NACE F)
İnşaat/taahhüt KOBİ'leri için hakediş tahsilatı, uzun nakit döngüsü, kaldıraç ve faiz yükü odaklı sektörel kalibrasyon.
İnşaat sektörü yüksek yabancı kaynak (kaldıraç), uzun stok elde tutma (devam eden işler) ve uzun nakit döngüsüyle ayrışır. Hakediş tahsilatının zamanlaması sektörün en kritik nakit riskidir.
Mizanınızı Excel, PDF veya e-Defter XML olarak yükleyin; oranlarınız hesaplanır ve bu sektörün aralıklarına göre işaretlenir. Hesaplamanın tamamı tarayıcınızda yapılır, mali verileriniz sunucumuza gönderilmez. Sağlık skoru ve temel oranlar ücretsiz Başlangıç paketinde; sektör aralıklarıyla kıyaslama KOBİ Pro'dadır ve örnek veriyle ücretsiz denenebilir.
Kıyas aralıkları
Aşağıdaki tablo inşaat & taahhüt işletmeleri için genel kabul gören aralıkları gösterir. “Tipik değer” sektördeki olağan seviyeyi, okun yönü ise oranın hangi yönde güçlendiğini anlatır.
| Gösterge | Sektör aralığı | Tipik değer | Yön |
|---|---|---|---|
| Brüt Kâr MarjıProje maliyeti sonrası kârlılık. Taahhütte sabit fiyatlı sözleşmelerde maliyet artışı marjı hızla eritir. | %12 – %25 | %18 | ↑ yüksek olması lehte |
| Cari OranDönen varlık / kısa vadeli yabancı kaynak. 1'in altı kısa vadeli ödeme riski. | 1,1× – 1,7× | 1,3× | ↑ yüksek olması lehte |
| Borç / ÖzkaynakToplam borç / özkaynak. İnşaatta yüksek olması olağan ama 3x üzeri kırılganlık işareti. | 1× – 3× | 2× | ↓ düşük olması lehte |
| Faiz Karşılama OranıFVÖK / finansman gideri. 1.5 altı faiz yükünün kârı tükettiğine işaret eder. | 1,5× – 4× | 2,5× | ↑ yüksek olması lehte |
| Hakediş Tahsilat Süresi (DSO)Alacakların (hakediş) tahsil süresi. Onay ve ödeme gecikmeleri burada birikir. | 45 – 120 gün | 75 gün | ↓ düşük olması lehte |
| Devam Eden İşler SüresiStok (devam eden işler / yıllara sâri maliyet) elde tutma süresi. | 45 – 180 gün | 90 gün | ↓ düşük olması lehte |
| Nakit DöngüsüHakediş tahsilatı + devam eden işler − tedarikçi vadesi. İnşaatın en hayati metriği; uzadıkça işletme sermayesi baskısı artar. | 60 – 240 gün | 120 gün | ↓ düşük olması lehte |
İnşaat & Taahhüt için özel göstergeler
Genel oranların yanında bu sektörün kendine özgü ölçüleri vardır. Uygulamada sektörünüzü seçip aşağıdaki ek bilgileri girerseniz bu göstergeler de hesaplanır.
Alınan avansların kısa vadeli borcu karşılama oranı. Yüksekse işveren avansı nakit yükünü hafifletiyor demektir.
Gereken ek bilgi: Alınan Avanslar / Hakediş Avansı
Onaylı ama tahsil edilmemiş hakediş, kaç aylık ciroya denk? Yüksekse tahsilat sıkışması var.
Gereken ek bilgi: Onaylı Ama Tahsil Edilmemiş Hakediş
Fiziki ilerleme yüzdesi ile tahsil edilmemiş alacak oranı farkı. Pozitif ve büyükse iş bitti ama para gelmedi sinyali.
Gereken ek bilgi: Ortalama Tamamlanma Yüzdesi, Toplam Sözleşme/Proje Bedeli
Hangi seviyede dikkat edilmeli?
FinansPusulam'ın inşaat & taahhüt işletmeleri için kurduğu erken uyarılar şu eşiklerde devreye girer. Eşiği aşmak tek başına sorun olduğu anlamına gelmez; nedenine bakmak için bir işarettir.
Eşik: Nakit Döngüsü: 180 gün üzeri.
Hakediş onay sürecini hızlandırın, avans/ara hakediş talep edin, tedarikçi vadesini uzatın.
Eşik: Borç / Özkaynak: 3× üzeri.
Özkaynak güçlendirin veya kısa vadeli borcu uzun vadeye yayın; yeni taahhüt yükünü sınırlayın.
Eşik: Faiz Karşılama Oranı: 1,5× altı.
Kredi yapılandırma, sabit faize geçiş ve tahsilat hızlandırma seçeneklerini değerlendirin.
Eşik: Cari Oran: 1,1× altı.
Hakediş tahsilatını öne çekin, kısa vadeli borcu yeniden yapılandırın.
Bu sektörde finans yöneticisinin sorduğu sorular
- Nakit döngüsü kaç gün, kısaltılabilir mi?
- Hakediş tahsilatı zamanında mı geliyor?
- Kaldıraç sürdürülebilir mi?
- Faaliyet kârı faiz yükünü kaldırıyor mu?
Sektörünüzü seçtiğinizde CFO ZekAi bu sektörün diliyle konuşur. Örneğin şunları sorabilirsiniz: “Nakit döngümü nasıl kısaltırım?”, “Kaldıracım riskli mi?”, “Bekleyen hakedişim ne kadar nakit baskısı yaratıyor?”, “Faiz yükü kârımı ne kadar eritiyor?”.
Kendi işletmenizi kıyaslayın
Bu aralıklar tek başına bir şey söylemez; asıl soru sizin oranlarınızın nerede durduğu ve neden orada durduğudur. FinansPusulam mizanınızdan oranları hesaplar, bu aralıklarla karşılaştırır, sapmanın hangi kalemden geldiğini gösterir ve öncelikli aksiyonları sıralar.
Mizanınızı Excel, PDF veya e-Defter XML olarak yükleyin; oranlarınız hesaplanır ve bu sektörün aralıklarına göre işaretlenir. Hesaplamanın tamamı tarayıcınızda yapılır, mali verileriniz sunucumuza gönderilmez. Sağlık skoru ve temel oranlar ücretsiz Başlangıç paketinde; sektör aralıklarıyla kıyaslama KOBİ Pro'dadır ve örnek veriyle ücretsiz denenebilir.
Sık sorulanlar
İnşaat & Taahhüt sektöründe brüt kâr marjı ne kadar olmalı?
Türkiye'deki inşaat & taahhüt KOBİ'leri için genel kabul gören aralık %12 – %25, tipik değer %18. Aralığın altı her zaman sorun demek değildir; fiyatlama, maliyet yapısı ve ölçek birlikte değerlendirilmelidir.
İnşaat & Taahhüt işletmelerinde nakit döngüsü kaç gün olur?
Bu sektörde nakit döngüsü için genel aralık 60 – 240 gün, tipik değer 120 gün. Nakit döngüsü alacak tahsil süresi ile stok süresinin toplamından tedarikçi ödeme süresinin çıkarılmasıyla bulunur; kısaldıkça işletme sermayesi ihtiyacı azalır.
İnşaat & Taahhüt sektöründe cari oran ve borç/özkaynak için tipik aralık nedir?
Cari oran için 1,1× – 1,7× (tipik 1,3×), borç/özkaynak için 1× – 3× (tipik 2×) aralığı kullanılır. Bankalar kredi değerlendirmesinde bu iki orana sıklıkla bakar.
Kendi oranlarımı bu aralıklarla nasıl kıyaslarım?
FinansPusulam uygulamasında sektörünüzü seçip mali müşavirinizden aldığınız mizanı yükleyin. Oranlarınız hesaplanır; KOBİ Pro'da bu sayfadaki aralıklara göre işaretlenir ve sapmanın hangi kalemden geldiği gösterilir. Hesaplama tarayıcınızda yapılır; mali verileriniz sunucuya gönderilmez.
Kaynak ve yöntem
- TCMB Sektör Bilançoları — İnşaat (NACE F)
- TCMB Sektör Bilançoları oran metodolojisi (ratios_tr)
- İnşaat sektörü nakit döngüsü / borçluluk derlemesi (bina & bina-dışı yapı)
Paket sürümü 1.0.0 · yayın 2026-07-21. Gün bazlı göstergeler aylık veri üzerinden 30 gün varsayımıyla hesaplanır. Formüllerin tamamı Metodoloji sayfasındadır.
Diğer sektörler
Okumaya devam edin
Bu sayfadaki aralıklar Türkiye'deki KOBİ'ler için genel kabul gören bantlardır ve bilgilendirme amaçlıdır; bir işletme için hedef, norm ya da kredi kriteri değildir. Aynı sektörde iş modeli, ölçek, tahsilat koşulları ve büyüme aşaması farklı işletmelerin oranları doğal olarak ayrışır. Kendi oranlarınızı yorumlarken mali müşavirinizin görüşünü alın. FinansPusulam bu aralıkları uygulamadaki Sektörel Kıyaslama ile aynı kaynaktan yayımlar.