Perakende & Mağaza sektörü finansal oranlarıKârlılık, likidite, borçluluk ve nakit döngüsü için kıyas aralıkları
Son güncelleme: 21 Temmuz 2026 · Kaynak: TCMB Sektör Bilançoları — Perakende Ticaret
Perakende/mağaza KOBİ'leri için hızlı stok devri, mağaza gider yükü, marj erimesi ve nakit temposu odaklı sektörel kalibrasyon.
Perakende yüksek hacim–düşük marj modelidir: hızlı stok devri, kart/nakit ile neredeyse anlık tahsilat ve tedarikçi vadesi sayesinde nakit döngüsü kısa, hatta negatif olabilir. Asıl baskı mağaza faaliyet giderleri (kira, personel) ve marj erimesidir.
Mizanınızı Excel, PDF veya e-Defter XML olarak yükleyin; oranlarınız hesaplanır ve bu sektörün aralıklarına göre işaretlenir. Hesaplamanın tamamı tarayıcınızda yapılır, mali verileriniz sunucumuza gönderilmez. Sağlık skoru ve temel oranlar ücretsiz Başlangıç paketinde; sektör aralıklarıyla kıyaslama KOBİ Pro'dadır ve örnek veriyle ücretsiz denenebilir.
Kıyas aralıkları
Aşağıdaki tablo perakende & mağaza işletmeleri için genel kabul gören aralıkları gösterir. “Tipik değer” sektördeki olağan seviyeyi, okun yönü ise oranın hangi yönde güçlendiğini anlatır.
| Gösterge | Sektör aralığı | Tipik değer | Yön |
|---|---|---|---|
| Brüt Kâr MarjıSatılan malın maliyeti sonrası marj. Perakendede en çok izlenen ve en kolay eriyen kalem. | %20 – %40 | %30 | ↑ yüksek olması lehte |
| Net Kâr MarjıTüm giderler sonrası kârlılık. Perakendede ince olduğu için küçük gider artışları hızla eritir. | %2 – %8 | %4 | ↑ yüksek olması lehte |
| Stok Devir HızıYıllık SMM / stok. Stok yılda kaç kez döndü? Yüksek olması nakit ve tazelik açısından iyi. | 5× – 14× | 8× | ↑ yüksek olması lehte |
| Stok Elde Tutma SüresiStok kaç günde satılıyor? Yüksekse ölü stok ve depolama maliyeti riski. | 25 – 75 gün | 45 gün | ↓ düşük olması lehte |
| Tahsilat Süresi (DSO)Kart/nakit satışta çok kısa olmalı. Yüksekse açık hesap satış birikiyordur. | 0 – 15 gün | 5 gün | ↓ düşük olması lehte |
| Nakit DöngüsüTahsilat + stok − tedarikçi vadesi. Perakendede kısa/negatif olması, tedarikçi parasıyla döndüğünüz anlamına gelir (iyi). | -15 – 50 gün | 20 gün | ↓ düşük olması lehte |
| Faaliyet Gideri OranıMağaza giderleri (kira, personel, pazarlama) / satış. Perakende kârının en büyük belirleyicisi. | %15 – %32 | %25 | ↓ düşük olması lehte |
| Cari OranDönen varlık / kısa vadeli yabancı kaynak. | 1× – 1,8× | 1,3× | ↑ yüksek olması lehte |
| Borç / ÖzkaynakToplam borç / özkaynak. | 0,5× – 2× | 1,2× | ↓ düşük olması lehte |
Perakende & Mağaza için özel göstergeler
Genel oranların yanında bu sektörün kendine özgü ölçüleri vardır. Uygulamada sektörünüzü seçip aşağıdaki ek bilgileri girerseniz bu göstergeler de hesaplanır.
Mağaza verimliliği. Düşük performanslı mağazaları ayıklamak için.
Gereken ek bilgi: Mağaza Sayısı
Alan verimliliği. Perakendenin klasik verimlilik göstergesi.
Gereken ek bilgi: Toplam Satış Alanı
Hangi seviyede dikkat edilmeli?
FinansPusulam'ın perakende & mağaza işletmeleri için kurduğu erken uyarılar şu eşiklerde devreye girer. Eşiği aşmak tek başına sorun olduğu anlamına gelmez; nedenine bakmak için bir işarettir.
Eşik: Brüt Kâr Marjı: %20 altı.
Yüksek marjlı kategorilere ağırlık verin, tedarikçi iskonto/koşullarını yenileyin, indirim politikasını gözden geçirin.
Eşik: Faaliyet Gideri Oranı: %32 üzeri.
Düşük performanslı mağazaları/vardiyaları gözden geçirin; kira-ciro oranını mağaza bazında ölçün.
Eşik: Stok Elde Tutma Süresi: 75 gün üzeri.
Yavaş dönen SKU'larda indirim/paketleme; satın almayı satış hızına göre kalibre edin.
Eşik: Net Kâr Marjı: %2 altı.
Marj ve gider kalemlerini birlikte inceleyin; kategori ve mağaza kârlılığını ayrıştırın.
Bu sektörde finans yöneticisinin sorduğu sorular
- Marj eriyor mu, nedeni ne?
- Stok yeterince hızlı dönüyor mu?
- Mağaza giderleri kârı boğuyor mu?
- Hangi mağaza/kategori kârlı?
Sektörünüzü seçtiğinizde CFO ZekAi bu sektörün diliyle konuşur. Örneğin şunları sorabilirsiniz: “Marjım neden eriyor?”, “Stok devrim yeterli mi?”, “Mağaza giderlerim yüksek mi?”, “Hangi mağazam kârsız?”.
Kendi işletmenizi kıyaslayın
Bu aralıklar tek başına bir şey söylemez; asıl soru sizin oranlarınızın nerede durduğu ve neden orada durduğudur. FinansPusulam mizanınızdan oranları hesaplar, bu aralıklarla karşılaştırır, sapmanın hangi kalemden geldiğini gösterir ve öncelikli aksiyonları sıralar.
Mizanınızı Excel, PDF veya e-Defter XML olarak yükleyin; oranlarınız hesaplanır ve bu sektörün aralıklarına göre işaretlenir. Hesaplamanın tamamı tarayıcınızda yapılır, mali verileriniz sunucumuza gönderilmez. Sağlık skoru ve temel oranlar ücretsiz Başlangıç paketinde; sektör aralıklarıyla kıyaslama KOBİ Pro'dadır ve örnek veriyle ücretsiz denenebilir.
Sık sorulanlar
Perakende & Mağaza sektöründe net kâr marjı ne kadar olmalı?
Türkiye'deki perakende & mağaza KOBİ'leri için genel kabul gören aralık %2 – %8, tipik değer %4. Aralığın altı her zaman sorun demek değildir; fiyatlama, maliyet yapısı ve ölçek birlikte değerlendirilmelidir.
Perakende & Mağaza işletmelerinde nakit döngüsü kaç gün olur?
Bu sektörde nakit döngüsü için genel aralık -15 – 50 gün, tipik değer 20 gün. Nakit döngüsü alacak tahsil süresi ile stok süresinin toplamından tedarikçi ödeme süresinin çıkarılmasıyla bulunur; kısaldıkça işletme sermayesi ihtiyacı azalır.
Perakende & Mağaza sektöründe cari oran ve borç/özkaynak için tipik aralık nedir?
Cari oran için 1× – 1,8× (tipik 1,3×), borç/özkaynak için 0,5× – 2× (tipik 1,2×) aralığı kullanılır. Bankalar kredi değerlendirmesinde bu iki orana sıklıkla bakar.
Kendi oranlarımı bu aralıklarla nasıl kıyaslarım?
FinansPusulam uygulamasında sektörünüzü seçip mali müşavirinizden aldığınız mizanı yükleyin. Oranlarınız hesaplanır; KOBİ Pro'da bu sayfadaki aralıklara göre işaretlenir ve sapmanın hangi kalemden geldiği gösterilir. Hesaplama tarayıcınızda yapılır; mali verileriniz sunucuya gönderilmez.
Kaynak ve yöntem
- TCMB Sektör Bilançoları — Perakende Ticaret
- PwC Türkiye Perakende Sektörü Raporu
- BİM/Migros kârlılık göstergeleri ve sektör marj derlemesi (net marj %2-5, brüt %15-40)
Paket sürümü 1.0.0 · yayın 2026-07-21. Gün bazlı göstergeler aylık veri üzerinden 30 gün varsayımıyla hesaplanır. Formüllerin tamamı Metodoloji sayfasındadır.
Diğer sektörler
Okumaya devam edin
Bu sayfadaki aralıklar Türkiye'deki KOBİ'ler için genel kabul gören bantlardır ve bilgilendirme amaçlıdır; bir işletme için hedef, norm ya da kredi kriteri değildir. Aynı sektörde iş modeli, ölçek, tahsilat koşulları ve büyüme aşaması farklı işletmelerin oranları doğal olarak ayrışır. Kendi oranlarınızı yorumlarken mali müşavirinizin görüşünü alın. FinansPusulam bu aralıkları uygulamadaki Sektörel Kıyaslama ile aynı kaynaktan yayımlar.